Lindsleyite

Wzór chemiczny: (Ba,Sr)(Zr₄+,Ca)(Fe₃+,Mg)₂(Ti₄+,Cr₃+,Fe₃+)₁₈O₃₈

Lindsleyit to rzadki, czarny minerał tlenkowy z grupy magnetytoplumbitu, znajdowany w postaci niewielkich, heksagonalnych kryształów w kimberlitach.

## Charakterystyka Lindsleyit jest złożonym tlenkiem należącym do grupy magnetytoplumbitu. Tworzy niewielkie, zazwyczaj nieprzekraczające 1 mm, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie. Występuje w formie pojedynczych, rozproszonych kryształów w obrębie skały macierzystej. Jest minerałem nieprzezroczystym o czarnej barwie i metalicznym połysku. ## Właściwości fizyczne Charakteryzuje się stosunkowo wysoką twardością, wynoszącą 7.5 w skali Mohsa, oraz znaczną gęstością, około 4.65 g/cm³. Połysk jest metaliczny. Minerał ten nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy. ## Barwy i odmiany Lindsleyit jest minerałem idiochromatycznym, co oznacza, że jego skład chemiczny determinuje jego stałą, czarną barwę. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Donalda H. Lindsleya (ur. 1934), amerykańskiego petrologa i mineraloga z Uniwersytetu Stanowego Nowego Jorku w Stony Brook, w uznaniu jego wkładu w badania tlenków żelazowo-tytanowych. Został opisany i zatwierdzony jako nowy minerał przez IMA w 1983 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, lindsleyit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów mikromount.

Właściwości

Twardość Mohsa: 7.5
Połysk: Metaliczny
Rysa: Czarna
Gęstość: 4.65
Łupliwość: Brak
Przełam: Muszlowy
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja lindsleyitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego. Cechy wizualne, takie jak czarna barwa, metaliczny połysk i heksagonalny kształt kryształów, są jedynie wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Lindsleyit jest wizualnie nieodróżnialny od innych czarnych, nieprzezroczystych minerałów z grupy magnetytoplumbitu, takich jak hawthorneit, yimengit czy mathiasyt, z którymi często współwystępuje. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie szczegółowej analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy ostro zarysowane, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym (heksagonalnym) konturze. Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, rzadko przekraczające 1 mm średnicy, i występują jako pojedyncze osobniki w skale.

Środowisko występowania

## Geneza Lindsleyit jest minerałem pierwotnym, krystalizującym w ultrazasadowych skałach magmowych - kimberlitach. Powstaje w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury w głębi płaszcza Ziemi. Jest jednym ze składników fazy akcesorycznej w kimberlitach bogatych w potas. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami tlenkowymi z kimberlitów, w tym z różnymi minerałami z grupy magnetytoplumbitu (hawthorneit, mathiasyt, yimengit), a także z ilmenitem, rutylem, perowskitem, diopsydem i flogopitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska lindsleyitu na świecie to kimberlity w Republice Południowej Afryki, zwłaszcza w okolicach Jagersfontein i Kimberley. Notowany był również w kimberlitach w Jakucji w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazu lindsleyitu zależy przede wszystkim od wielkości i stopnia wykształcenia jego kryształów. Najbardziej cenione są okazy z ostro zarysowanymi, relatywnie dużymi (jak na ten minerał, tj. zbliżonymi do 1 mm) heksagonalnymi kryształami, wyraźnie osadzonymi na kontrastującej matrycy kimberlitowej. Czystość nie jest kryterium, gdyż minerał jest nieprzezroczysty. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość okazów kolekcjonerskich, w tym okaz typowy, pochodzi z kimberlitów z Republiki Południowej Afryki, głównie z kopalni w rejonie Kimberley.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z lindsleyitem, będące zazwyczaj fragmentami skały macierzystej, można czyścić sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. W przypadku większych zabrudzeń dopuszczalne jest użycie miękkiego pędzelka i wody destylowanej, a następnie dokładne osuszenie. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i chemikaliami, które mogłyby uszkodzić zarówno sam minerał, jak i towarzyszącą mu matrycę skalną. Mimo wysokiej twardości, kryształy są małe i kruche, więc należy chronić je przed uderzeniami i ścieraniem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wilgoci. Najlepszym rozwiązaniem są zamykane pudełka typu "micromount", które chronią niewielkie kryształy przed uszkodzeniem mechanicznym i zgubieniem.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej