Lindbergite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup>(C<sub>2</sub>)<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>·2H<sub>2</sub>O

Lindbergit to uwodniony szczawian manganu, tworzący skupienia drobnych, pryzmatycznych kryształów o barwie od żółtej do czerwonobrązowej.

## Charakterystyka Lindbergit jest uwodnionym szczawianem manganu, należącym do grupy humboldtyny. Rzadko tworzy dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy, występując najczęściej w postaci promienistych lub włóknistych agregatów, skupień rozetkowych oraz naskorupień. Pojedyncze kryształy są zazwyczaj drobne, pryzmatyczne lub igiełkowe. Jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur lub wietrzenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się stosunkowo niską twardością, wynoszącą 2.5 w skali Mohsa. Jego gęstość waha się od 2.39 do 2.41 g/cm³. Wykazuje szklisty połysk. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Lindbergit przybiera barwy od bladożółtej, przez żółtobrązową, aż po czerwonobrązową. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Marie Louise Lindberg-Smith (1918-2005), amerykańską mineralog z United States Geological Survey, w uznaniu jej wkładu w badania minerałów fosforanowych. Minerał został opisany i zatwierdzony przez IMA w 1986 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, lindbergit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Bladożółta
Gęstość
2.39-2.41
Łupliwość
Dobra wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Lindbergit można rozpoznać po jego charakterystycznych, promienistych lub włóknistych agregatach o żółtawej do czerwonobrązowej barwie. Niska twardość (2.5 w skali Mohsa) i szklisty połysk są również ważnymi cechami. Często występuje w paragenezie z innymi minerałami manganu w strefach utleniania. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami manganu o podobnym wyglądzie, takimi jak rodochrozyt czy kutnohoryt, jednak różni się od nich znacznie niższą twardością. Od humboldtyny (szczawianu żelaza) odróżnia go skład chemiczny (obecność manganu zamiast żelaza) oraz często nieco inna barwa. Dokładna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Kryształy lindbergitu są jednoskośne, o pokroju pryzmatycznym lub igiełkowym. Zazwyczaj są bardzo małe i tworzą agregaty: promieniste, włókniste, sferolityczne (kuliste) lub rozetkowe. Występuje także w formie naskorupień i żyłek.

Środowisko występowania

## Geneza Lindbergit jest minerałem wtórnym. Powstaje w warunkach hydrotermalnych niskich temperatur, często w późnych stadiach krystalizacji w pegmatytach granitowych. Tworzy się również w strefach utleniania złóż manganu, jako produkt wietrzenia innych minerałów manganowych, zwłaszcza rodochrozytu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami manganu i fosforanami. Najczęściej spotykane minerały towarzyszące to rodochrozyt, strengit, hureaulit, taranakit, a także kwarc i piryt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska lindbergitu znajdują się w Brazylii, w stanie Minas Gerais (kopalnie Sapucaia, Cigana, a zwłaszcza w rejonie Galileia). Znany jest również z kopalni Tip Top w hrabstwie Custer w Dakocie Południowej (USA) oraz z Hagendorf-Süd w Bawarii (Niemcy).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami o intensywnej, żółtobrązowej lub czerwonobrązowej barwie. Ważna jest również estetyczna kompozycja z minerałami towarzyszącymi, np. kontrastujące połączenie z białym kwarcem lub fioletowym strengitem. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, okazy z widocznymi, wyraźnymi strukturami krystalicznymi są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Najsłynniejsze i dostarczające najlepszej jakości okazy lindbergitu pochodzą z pegmatytów w rejonie Galileia w stanie Minas Gerais w Brazylii. Okazy z tych lokalizacji uchodzą za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy lindbergitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego niską twardość i potencjalną rozpuszczalność, należy unikać kontaktu z wodą, a zwłaszcza z gorącą wodą i kwasami. Jeśli konieczne jest użycie płynu, można ostrożnie przetrzeć okaz szmatką minimalnie zwilżoną alkoholem, dbając o jego szybkie odparowanie. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwiękowych myjek, środków chemicznych, kwasów oraz zasad. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może prowadzić do jego dehydratacji i zniszczenia struktury. Należy chronić go przed długotrwałą ekspozycją na bezpośrednie światło słoneczne, które może powodować blaknięcie. ## Przechowywanie Lindbergit jest minerałem kruchym i miękkim, dlatego powinien być przechowywany w osobnym, wyściełanym pudełku, z dala od twardszych minerałów, które mogłyby go zarysować. Najlepiej przechowywać go w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i wilgoci.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej