Lindackerite
Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>5</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>3</sub>OH)<sub>2</sub>·9H<sub>2</sub>O
Lindackeryt to rzadki, uwodniony arsenian miedzi, tworzący charakterystyczne, jabłkowozielone skupienia promieniste i rozety.
Opis
## Charakterystyka Lindackeryt jest rzadkim minerałem wtórnym z grupy arsenianów. Tworzy niewielkie, listewkowe lub igiełkowe kryształy, które najczęściej występują w formie promienistych agregatów, rozet lub kulistych skupień. Naskorupienia i naloty są również powszechną formą jego występowania. Jego najbardziej charakterystyczną cechą wizualną są delikatne, jabłkowozielone rozety, które mogą osiągać kilka milimetrów średnicy. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, a jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5-3. Jest kruchy i ma gęstość około 3.25 g/cm³. Połysk jest zazwyczaj szklisty, a na powierzchniach łupliwości może być perłowy. Jest minerałem przeświecającym. ## Barwy i odmiany Lindackeryt występuje w odcieniach od białawego, przez żółtozielony, aż po charakterystyczny, żywy jabłkowozielony. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1853 roku przez Johanna Franza Xavera von Zepharovicha, honoruje Josepha Lindackera (1821-1883), czeskiego chemika z Jáchymova, który jako pierwszy przeprowadził jego analizę chemiczną. Miejscem typowym jest Jáchymov (St. Joachimsthal) w Czechach. ## Zastosowania Lindackeryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, cenionym za rzadkość i estetyczne formy.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi lindackerytu są jego jabłkowozielona barwa, charakterystyczne formy występowania w postaci promienistych rozet lub kulistych agregatów oraz jego miękkość. Występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi arsenianami miedzi i kobaltu w strefach utleniania jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Lindackeryt bywa mylony z innymi zielonymi minerałami wtórnymi. Od annabergitu (arsenian niklu) odróżnia go często nieco inny odcień zieleni i parageneza (annabergit towarzyszy minerałom niklu). Od oliwenitu odróżnia go niższa twardość i inna forma kryształów (oliwenit tworzy częściej pojedyncze, pryzmatyczne kryształy). Pewne rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej lub szczegółowych badań krystalograficznych. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, wydłużone, listewkowe lub igiełkowe. Prawie nigdy nie występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone osobniki. Zazwyczaj tworzą promieniste agregaty, wachlarzowate skupienia, rozety oraz cienkie naskorupienia na skale macierzystej.
Środowisko geologiczne
## Geneza Lindackeryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania kruszców polimetalicznych, bogatych w arsen i miedź. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków i arsenków, takich jak chalkopiryt i arsenopiryt, w warunkach niskich temperatur i ciśnień. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. Do jego typowych asocjacji należą geminit, lawendulan, pikrofarmakolit, erytryn, annabergit oraz gips. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania jest jego lokalizacja typowa - Jáchymov w Czechach. Znany jest również z kilku miejsc w Niemczech, między innymi z kopalni w rejonie Odenwald (Hesja) oraz z kopalni Clara w Schwarzwaldzie. Notowano go także w Szwajcarii (kanton Valais).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy lindackerytu to te z dobrze uformowanymi, wyraźnymi rozetami o intensywnej, jabłkowozielonej barwie. Ważny jest brak uszkodzeń delikatnych kryształów oraz estetyczne umiejscowienie skupień na niewielkiej, kontrastującej matrycy skalnej. Okazy z rzadkimi minerałami towarzyszącymi również zyskują na wartości. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z Jáchymova w Czechach. Wysoko cenione są również dobrze wykształcone agregaty z niemieckiej kopalni Clara.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Należy zachować szczególną ostrożność. Najbezpieczniejszą metodą jest czyszczenie na sucho za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Z uwagi na zawartość wody w strukturze, należy unikać długotrwałego kontaktu z wodą. Jeśli jest to absolutnie konieczne, dopuszczalne jest bardzo krótkie płukanie w wodzie destylowanej i natychmiastowe, dokładne osuszenie. ## Czego unikać Jako arsenian, lindackeryt jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z okazem. Minerał jest miękki, kruchy i ma doskonałą łupliwość, co czyni go bardzo podatnym na uszkodzenia mechaniczne. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich chemikaliów i kwasów. Jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego odwodnienie i zniszczenie struktury. ## Przechowywanie Okazy lindackerytu najlepiej przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby chronić je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy zapewnić stabilne warunki wilgotności i temperatury.