Lileyite

Wzór chemiczny: Ba₂Ti⁴⁺₂Na(NaFe²⁺)Mg(Si₂O₇)₂O₂F₂

Lileyit to bardzo rzadki minerał z grupy sorokrzemianów, członek grupy lamprofilitów, znajdowany w ultrazasadowych skałach magmowych.

## Charakterystyka Lileyit jest niezwykle rzadkim minerałem należącym do sorokrzemianów z grupy lamprofilitów. Tworzy bardzo małe, listewkowate lub blaszkowate kryształy, zwykle o wielkości poniżej 1 mm, które mogą występować w formie promienistych agregatów. Jest brązowy do ciemnobrązowego i wykazuje silny pleochroizm w odcieniach brązu i żółci. ## Właściwości fizyczne Kryształy lileyitu mają połysk określany jako szklisty do żywicznego. Minerał jest kruchy. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, wiele jego właściwości fizycznych, jak twardość czy gęstość, nie zostało precyzyjnie zmierzonych, a jedynie obliczone na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitych barwach od brązowej do ciemnobrązowej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Lileyit został po raz pierwszy opisany w 2002 roku przez A.R. Chakhmouradiana i R.H. Mitchella. Jego nazwa honoruje Petera E. Lileya, kanadyjskiego geologa, który jako pierwszy zidentyfikował skałę zawierającą ten minerał w kompleksie magmowym Red Wine w Labradorze w Kanadzie. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem IMA2001-034. ## Zastosowania Lileyit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy członek grupy lamprofilitów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-4
Barwa: Brown
Połysk: Vitreous to Resinous
Rysa: White
Gęstość: 3.776
Łupliwość: on {001}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja lileyitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga to analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej) oraz metod dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu potwierdzenia struktury krystalicznej. Cechą wizualną pod mikroskopem jest jego listewkowaty pokrój i silny pleochroizm. ## Odróżnianie od podobnych Lileyit jest wizualnie bardzo podobny do innych minerałów z grupy lamprofilitów, takich jak lamprofilit, ericssonit czy barytolamprofilit. Odróżnienie ich od siebie opiera się wyłącznie na szczegółowej analizie składu chemicznego, zwłaszcza zawartości baru, sodu, żelaza i magnezu. ## Formy kryształów Lileyit tworzy spłaszczone, listewkowate lub blaszkowate kryształy, wydłużone wzdłuż osi b. Kryształy te często występują w postaci promienistych lub gwiaździstych agregatów, wrastając w inne minerały skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Lileyit powstaje w specyficznych warunkach magmowych, w obrębie agpaitowych (bogatych w alkalia, a ubogich w glin) skał ultrazasadowych. W lokalizacji typowej (Red Wine, Kanada) występuje w żyłach pegmatytowych przecinających nefelinowe syenity. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi. W jego paragenezie zidentyfikowano między innymi eudialit, lamprofilit, nefelin, arfvedsonit, barytolamprofilit oraz fluorek magnezu (sellait). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania lileyitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kompleks intruzywny Red Wine w środkowym Labradorze, w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador w Kanadzie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał o znaczeniu głównie mikromontażowym, głównym kryterium jakości okazu lileyitu jest bogactwo i wyrazistość kryształów w polu widzenia. Najbardziej pożądane są okazy, na których widoczne są dobrze uformowane, promieniste agregaty lileyitu, wyraźnie odcinające się od skały macierzystej. Obecność innych rzadkich minerałów towarzyszących, takich jak eudialit, również podnosi wartość naukową i kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów lileyitu jest jego lokalizacja typowa w Kanadzie (kompleks Red Wine). Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do zdobycia i pojawia się na rynku kolekcjonerskim sporadycznie, głównie w obiegu między wyspecjalizowanymi kolekcjonerami minerałów rzadkich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, okazy lileyitu osadzone w matrycy skalnej nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie zanieczyszczenia, takie jak pył, można usuwać wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza lub bardzo delikatnego pędzelka. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Nie należy poddawać okazów czyszczeniu ultradźwiękowemu. Należy chronić je przed wstrząsami i uderzeniami ze względu na kruchość minerału. ## Przechowywanie Okazy lileyitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i bezpośredniego światła słonecznego. Najbezpieczniejszym sposobem jest trzymanie ich w zamykanych pudełkach perkybox, co chroni je przed uszkodzeniami mechanicznymi i zanieczyszczeniami.