Liebenbergite

Wzór chemiczny: Ni²⁺₂SiO₄

Rzadki oliwin niklowy o charakterystycznej, intensywnie zielonej barwie, występujący w zmetamorfizowanych skałach ultramaficznych i meteorytach.

## Charakterystyka Liebenbergit jest minerałem z grupy oliwinów, stanowiąc niklowy odpowiednik forsterytu. Tworzy najczęściej ziarniste skupienia lub występuje w formie wrostków w innych minerałach. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, jabłkowozielona do szmaragdowozielonej barwa, wynikająca z wysokiej zawartości niklu. Rzadko tworzy dobrze wykształcone, niewielkie kryształy. ## Właściwości fizyczne Liebenbergit charakteryzuje się twardością około 6 w skali Mohsa i stosunkowo dużą gęstością, wynoszącą około 4.68 g/cm³. Ma szklisty połysk i jest zazwyczaj przeświecający. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny do muszlowego. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitych, żywych odcieniach zieleni - od jasnozielonej i jabłkowozielonej po ciemniejszą, szmaragdową zieleń. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Liebenbergit został po raz pierwszy opisany w 1973 roku przez W.J. de Weta i J.J. de Weta. Nazwa minerału honoruje Willema Rudolfa Liebenberga (1919-1991), zastępcę dyrektora generalnego National Institute for Metallurgy w Republice Południowej Afryki, w uznaniu jego wkładu w mineralogię. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, liebenbergit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców badających procesy metamorficzne i skład meteorytów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 6-6.5
Barwa: Yellow-green to bright green
Połysk: Vitreous
Rysa: Light green
Gęstość: 4.92
Łupliwość: {010} weak to moderate {100} weak
Przełam: Uneven to conchoidal
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną liebenbergitu jest jego intensywna, jabłkowozielona barwa, połączona ze stosunkowo dużą twardością (ok. 6) i wysoką gęstością. Występuje w charakterystycznym środowisku geologicznym - skałach ultramaficznych bogatych w nikiel. ## Odróżnianie od podobnych Liebenbergit można pomylić z innymi zielonymi minerałami z grupy oliwinu, takimi jak forsteryt czy perydot. Odróżnia go jednak znacznie intensywniejszy, "niklowy" odcień zieleni oraz wyższa gęstość. Odmiany serpentynu są znacznie bardziej miękkie. Diopsyd i epidot, choć bywają zielone, mają inną strukturę krystaliczną i często odmienne formy. ## Formy kryształów Liebenbergit najczęściej tworzy anhedralne (nieprawidłowo wykształcone) ziarna i ziarniste agregaty. Rzadko spotyka się go w postaci niewielkich, subhedralnych (częściowo wykształconych) kryształów o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupkowym, typowym dla grupy oliwinów.

Środowisko występowania

## Geneza Liebenbergit jest minerałem wysokotemperaturowym. Powstaje w procesach metamorfizmu kontaktowego skał ultramaficznych, zwłaszcza dunitów i perydotytów, bogatych w nikiel. Jest również spotykany jako składnik niektórych meteorytów (ureilitów i palladytów), gdzie tworzy się w warunkach redukcyjnych w przestrzeni kosmicznej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla skał ultramaficznych i złóż niklu. Należą do nich między innymi trevoryt, nikielin, bunsenit, violaryt, milleryt, a także magnezjochromit i różne minerały z grupy serpentynu. W meteorytach towarzyszą mu głównie oliwin, piroksen, grafit i stop żelazowo-niklowy. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. Barberton w Republice Południowej Afryki (miejsce odkrycia), góra Bon Accord w tym samym regionie, a także okolice Pafos na Cyprze. Znaleziono go również w Scotia Talc Mine w Australii Zachodniej oraz w kilku lokalizacjach w Hiszpanii i we Włoszech. Wystąpienia w meteorytach odnotowano m.in. w ureilicie z Dyalpur (Indie).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy o intensywnej, żywej, jabłkowozielonej barwie. Wysoko oceniane są również bogate skupienia ziaren liebenbergitu w matriksie skalnym, tworzące dobry kontrast kolorystyczny. Ze względu na rzadkość występowania dobrze wykształconych kryształów, każdy okaz z widocznymi zarysami ścian krystalicznych jest uważany za wyjątkowy. Czystość i przezroczystość ziaren również podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i najbardziej pożądane uchodzą okazy pochodzące z lokalizacji typu w Barberton oraz z góry Bon Accord w Republice Południowej Afryki. Materiał z tych stanowisk jest historycznie najważniejszy i stanowi punkt odniesienia dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy można czyścić miękką, suchą szczoteczką w celu usunięcia kurzu. W razie potrzeby dopuszczalne jest użycie wody destylowanej, jednak należy unikać długotrwałego moczenia. Po czyszczeniu na mokro okaz należy dokładnie wysuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Mimo stosunkowo dużej twardości, należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem przez twardsze minerały (np. kwarc, korund). ## Przechowywanie Liebenbergit najlepiej przechowywać w osobnym, wyściełanym pudełku klaserowym, aby uniknąć otarć i uszkodzeń mechanicznych. Chronić przed kurzem i nagłymi zmianami temperatury.