Liandratite

Wzór chemiczny: U<sup>6+</sup>Nb<sup>5+</sup><sub>2</sub>O<sub>8</sub>

Liandratyt to ekstremalnie rzadki minerał uranu i niobu, tworzący drobne, heksagonalne kryształy o czerwonobrązowej barwie w pegmatytach granitowych.

## Charakterystyka Liandratyt jest bardzo rzadkim tlenkiem uranu i niobu. Występuje w postaci niezwykle małych, cienkich, tabliczkowych kryształów o zarysie heksagonalnym, których wielkość rzadko przekracza jeden milimetr. Kryształy te często tworzą niewielkie, promieniste skupienia i rozety. Ze względu na swój rozmiar, jest to typowy minerał mikromontowy, wymagający powiększenia do obserwacji. ## Właściwości fizyczne Kryształy liandratytu są kruche. Minerał charakteryzuje się twardością wynoszącą około 3.5 w skali Mohsa i znaczną gęstością 6.35 g/cm³, wynikającą z obecności ciężkich pierwiastków - uranu i niobu. Połysk opisywany jest jako żywiczny do subdiamentowego. Jest minerałem przeświecającym. ## Barwy i odmiany Liandratyt ma charakterystyczną, intensywną barwę od czerwonobrązowej do pomarańczowobrązowej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 1977 roku przez Fabiena Cesbrona, M. C. S. Sichę i R. Girauda. Jego nazwa honoruje francuskiego mineraloga Guya Liandrata (1933-1976), który badał pegmatyty na Madagaskarze. Miejscem typowym jest pegmatyt Antandrokomby w dolinie Sahatany na Madagaskarze. ## Zastosowania Z powodu swojej ekstremalnej rzadkości i mikroskopijnych rozmiarów, liandratyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Resinous
Rysa
Light brown
Gęstość
6.35
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi liandratytu są jego forma - cienkie, heksagonalne blaszki, intensywna czerwonobrązowa barwa oraz występowanie w pustkach pegmatytów. Kluczową cechą diagnostyczną jest silna radioaktywność, łatwa do wykrycia za pomocą licznika Geigera. Ze względu na rozmiar, identyfikacja wymaga zwykle powiększenia stereoskopowego. ## Odróżnianie od podobnych Liandratyt bywa mylony z innymi drobnymi, brązowymi minerałami wtórnymi z pegmatytów, takimi jak niektóre minerały z grupy pirochloru. Odróżnia go jednak wyraźnie tabliczkowy, heksagonalny kształt kryształów. Pewna identyfikacja najczęściej wymaga analizy chemicznej (EDS). ## Formy kryształów Tworzy cienkie, sześcioboczne blaszki i tabliczki. Kryształy te mogą występować pojedynczo lub tworzyć niewielkie, promieniste agregaty i rozetki na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Liandratyt jest wtórnym minerałem hydrotermalnym, krystalizującym w późnym etapie ewolucji złożonych pegmatytów granitowych. Powstaje w miarolitycznych pustkach w wyniku przemian pierwotnych minerałów zawierających uran i niob, takich jak uraninit i kolumbit. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami typowymi dla pegmatytów, takimi jak kwarc, skalenie (zwłaszcza albit), miki, a także z rzadszymi minerałami, jak kolumbit, uraninit, beta-uranofan i iochroït (jeden z jego produktów przemian). ## Lokalizacje Najważniejszym i najbardziej znanym miejscem występowania liandratytu, skąd pochodzą najlepsze okazy, jest jego lokalizacja typowa - pegmatyty w dolinie Sahatany na Madagaskarze. Jest to minerał znany tylko z kilku miejsc na świecie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu liandratytu ocenia się na podstawie ostrości i wielkości heksagonalnych kryształów, ich przezroczystości oraz intensywności barwy. Najbardziej cenione są dobrze wykształcone, nieuszkodzone kryształy lub ich rozetkowe skupienia, osadzone na kontrastującym podłożu, na przykład na białym alicie lub kwarcu. ## Popularne stanowiska Dla kolekcjonerów praktycznie jedynym źródłem okazów liandratytu są pegmatyty z doliny Sahatany na Madagaskarze. Okazy z tej lokalizacji uchodzą za klasyczne dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy liandratytu, jako minerały mikromontowe, są niezwykle delikatne. Do usuwania kurzu najlepiej używać sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) lub bardzo miękkiego, suchego pędzelka. Należy unikać czyszczenia na mokro i z użyciem jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Liandratyt jest minerałem radioaktywnym ze względu na zawartość uranu i należy obchodzić się z nim z ostrożnością. Unikaj bezpośredniego, długotrwałego kontaktu i wdychania pyłu. Nie należy go podgrzewać ani poddawać działaniu silnych chemikaliów. Myjki ultradźwiękowe mogą zniszczyć delikatne kryształy. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (np. pudełkach typu "perky box"), aby ograniczyć ewentualną emisję radonu i zabezpieczyć przed pyleniem. Każdy pojemnik musi być wyraźnie oznaczony jako materiał radioaktywny. Należy go trzymać z dala od innych minerałów, które mogą być wrażliwe na promieniowanie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej