Lévyne-Na

Wzór chemiczny: Na<sub>6</sub>(Si<sub>12</sub>Al<sub>6</sub>)O<sub>36</sub>·18H<sub>2</sub>O

Lewyn-Na to rzadki minerał z grupy zeolitów, tworzący tabliczkowe, heksagonalne kryształy, spotykany w pęcherzach pogazowych wulkanicznych skał zasadowych.

## Charakterystyka Lewyn-Na jest uwodnionym glinokrzemianem sodu, należącym do grupy zeolitów. Tworzy charakterystyczne, cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie heksagonalnym, które często układają się w rozetowe lub wachlarzowate agregaty. Kryształy są zazwyczaj małe, rzadko przekraczają kilka milimetrów średnicy. Minerał ten jest blisko spokrewniony z lewynem-Ca, w którym dominuje wapń. ## Właściwości fizyczne Kryształy lewynu-Na wykazują szklisty połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość w skali Mohsa wynosi od 4 do 4.5, a gęstość to około 2.1 g/cm³, co jest typowe dla zeolitów. ## Barwy i odmiany Lewyn-Na jest najczęściej bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego, w którym sód (Na) jest pierwiastkiem dominującym na określonej pozycji w strukturze krystalicznej, oraz do jego związku ze starszym, wapniowym analogiem - lewynem. Lewyn został nazwany na cześć francuskiego mineraloga Armanda Lévy'ego (1795-1841). Lewyn-Na został formalnie uznany jako odrębny gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1997 roku w ramach redefinicji grupy lewynu. ## Zastosowania Lewyn-Na, podobnie jak inne rzadkie zeolity, nie ma znaczenia przemysłowego. Jest natomiast minerałem cenionym i poszukiwanym przez kolekcjonerów specjalizujących się w tej grupie minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-4.5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.09-2.11
Łupliwość
Good on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Lewyn-Na można rozpoznać po charakterystycznych, cienkich, tabliczkowych kryształach o heksagonalnym zarysie, często tworzących rozetowe skupienia. Występowanie w pęcherzach pogazowych w skałach wulkanicznych jest również ważną wskazówką. Połysk szklisty i niska twardość pomagają w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Lewyn-Na jest wizualnie nieodróżnialny od lewynu-Ca. Pewne rozróżnienie wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS). Może być mylony z innymi zeolitami o pokroju tabliczkowym, takimi jak chabazyt-Na, jednak kryształy lewynu są zazwyczaj znacznie cieńsze i bardziej listewkowe. Od kwarcu odróżnia go znacznie niższa twardość. ## Formy kryształów Kryształy są cienkie do grubych, tabliczkowe, o heksagonalnym konturze. Często tworzą agregaty rozetowe, wachlarzowate lub sferulityczne. Niekiedy występują jako zbliźniaczenia penetracyjne.

Środowisko występowania

## Geneza Lewyn-Na jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje jako produkt krystalizacji z roztworów wodnych w pęcherzach i szczelinach wulkanicznych skał zasadowych, takich jak bazalty i fonolity. Jest jednym z minerałów wtórnych, tworzących się po zakrzepnięciu lawy. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak analcym, natrolit, chabazyt-Na, gmelinit-Na, thomsonit-Ca, a także z kalcytem i apofyllitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska dla lewynu-Na znajdują się w Australii, w szczególności na Tasmanii (Gads Hill, Redpa) oraz w stanie Wiktoria (Phillip Island, Flinders). Znany jest również z kilku lokalizacji w USA, m.in. w Oregonie (Springfield) i Waszyngtonie (skaliołomy nad rzeką Cowlitz). Wystąpienia odnotowano także w Niemczech (Hesja) i we Włoszech (Sycylia).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i wyraźnie odseparowanymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Ważna jest przezroczystość i brak uszkodzeń. Kontrastujące podłoże (matryca skalna) znacznie podnosi atrakcyjność okazu. Wielkość kryształów jest również istotnym czynnikiem, chociaż nawet milimetrowe, ale perfekcyjnie uformowane kryształy są wysoko cenione. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji na Tasmanii i w stanie Wiktoria w Australii są uważane za najlepsze i najbardziej pożądane przez kolekcjonerów specjalizujących się w zeolitach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Dopuszczalne jest krótkie płukanie w wodzie destylowanej, a następnie dokładne osuszenie. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą zniszczyć delikatne kryształy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Jako minerał uwodniony, lewyn-Na jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego odwodnienie i zniszczenie struktury. Nie należy go podgrzewać ani przechowywać w bardzo suchych warunkach. ## Przechowywanie Okazy lewynu-Na najlepiej przechowywać w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich lub gablotach, chroniąc je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i gwałtownymi zmianami temperatury. Ze względu na jego kruchość, należy unikać umieszczania go w bezpośrednim kontakcie z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej