Lévyne-Ca

Wzór chemiczny: Ca<sub>3</sub>(Si<sub>12</sub>Al<sub>6</sub>)O<sub>36</sub>·18H<sub>2</sub>O

Lewyn-Ca to uwodniony glinokrzemian wapnia z grupy zeolitów, tworzący charakterystyczne, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie.

## Charakterystyka Lewyn-Ca jest minerałem należącym do grupy zeolitów. Tworzy cienkie do grubych, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym (heksagonalnym) zarysie, które często występują w formie zbliźniaczonych agregatów, przypominających nałożone na siebie, lekko obrócone blaszki. Kryształy są zazwyczaj małe, rzadko przekraczają kilka milimetrów średnicy. Występuje w pęcherzach i szczelinach skał wulkanicznych, takich jak bazalty i andezyty. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 4-4.5 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2.1 g/cm³, co jest typowe dla zeolitów. ## Barwy i odmiany Lewyn-Ca jest najczęściej bezbarwny lub biały. Może również przybierać odcienie żółtawe, szarawe, zielonkawe lub czerwonobrązowe, co jest związane z obecnością domieszek. Nie wyróżnia się nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska francuskiego mineraloga Armanda Lévy'ego (1795-1841). Został on po raz pierwszy opisany w 1825 roku. Przyrostek "-Ca" został dodany w 1997 roku przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w celu odróżnienia go od innych członków serii lewynu, w których dominuje sód (Lewyn-Na). ## Zastosowania Lewyn-Ca, podobnie jak inne zeolity, ma potencjalne zastosowania jako molekularne sito, katalizator i w procesach wymiany jonowej ze względu na swoją porowatą strukturę krystaliczną. Jednak ze względu na jego rzadkość, nie jest wydobywany w celach przemysłowych i pozostaje głównie obiektem zainteresowania kolekcjonerów i naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-4.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.09-2.16
Łupliwość
Dobra na {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną lewynu-Ca są jego charakterystyczne, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, często tworzące penetracyjne bliźniaki. Występowanie w pęcherzach w skałach bazaltowych jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Lewyn-Ca bywa mylony z innymi zeolitami o podobnym pokroju, zwłaszcza z chabazytem i erskinitiem. Chabazyt tworzy jednak kryształy o kształcie zbliżonym do sześcianu (pseudoromboedryczne), a nie płaskich tabliczek. Erskinit również tworzy cienkie blaszki, ale są one zazwyczaj zgrupowane w wachlarzowate lub sferyczne agregaty. Dokładne odróżnienie często wymaga analizy chemicznej lub krystalograficznej. ## Formy kryształów Kryształy są cienko- do grubotabliczkowe, o zarysie heksagonalnym. Często występują jako bliźniaki penetracyjne, gdzie sześć indywidualnych kryształów jest zrośniętych i obróconych względem siebie, tworząc złożone, gwiaździste formy. Spotykany jest również w postaci promienistych agregatów lub jako powłoki i naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Lewyn-Ca jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w wyniku działalności wód pomagmowych lub cyrkulujących wód gruntowych, które przechodząc przez bogate w glinokrzemiany skały wulkaniczne, prowadzą do krystalizacji minerału w pustkach i szczelinach. Jest typowym minerałem wtórnym w pęcherzach pomigdałowych w bazaltach, andezytach i innych lawach. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak chabazyt, filipsyt, natrolit, analcym, a także z kalcytem i opalem. ## Lokalizacje Znaczące okazy pochodzą z Wysp Owczych (Dania), Islandii (np. okolice Djúpivogur), Irlandii Północnej (hrabstwo Antrim), Włoch (okolice Wezuwiusza i Vicenzy), Niemiec (Vogelsberg) oraz USA (stany Oregon, Waszyngton, New Jersey).

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i wyraźnie widocznymi kryształami o heksagonalnym zarysie. Szczególnie poszukiwane są charakterystyczne bliźniaki penetracyjne. Wysoko oceniana jest przezroczystość i brak uszkodzeń. Atrakcyjność podnosi również kontrastujące tło skały macierzystej (matriksu) oraz asocjacja z innymi, dobrze wykształconymi minerałami, np. innymi zeolitami. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej cenione okazy pochodzą z bazaltów w hrabstwie Antrim w Irlandii Północnej oraz z Islandii. Okazy z Goble w stanie Oregon (USA) również są znane z dobrej jakości kryształów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Jako zeolit, lewyn-Ca jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować utratę wody z jego struktury (dehydratację) i nieodwracalne uszkodzenie kryształów. Należy również unikać długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne. ## Przechowywanie Okazy powinno się przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i gwałtownych zmian temperatury. Najlepiej umieścić je w zamykanym pudełku klaserowym lub gablocie, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej