Levinsonite-(Y)
Wzór chemiczny: YAl(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>((C<sub>2</sub>)<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)·12H<sub>2</sub>O
Lewinsonit-(Y) to niezwykle rzadki, uwodniony siarczan i szczawian itru i glinu, tworzący drobne, bezbarwne kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.25
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent=
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja lewinsonitu-(Y) jest niezwykle trudna i w praktyce niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i spektroskopia chemiczna (EDS/WDS). W warunkach terenowych i kolekcjonerskich rozpoznanie opiera się na znajomości lokalizacji (Alum Cave Bluff) i współwystępujących minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, bezbarwnymi siarczanami, takimi jak gips czy epsomit, które często tworzą naloty i wykwity w podobnych środowiskach. Lewinsonit-(Y) wyróżnia się specyficzną, tabliczkową morfologią kryształów oraz składem chemicznym, jednak cechy te są dostrzegalne jedynie pod dużym powiększeniem i możliwe do potwierdzenia tylko analitycznie. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe kryształy o pokroju jednoskośnym, często zebrane w niewielkie skupienia lub rozproszone na powierzchni skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Lewinsonit-(Y) jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów wietrzenia. Tworzy się jako produkt reakcji kwaśnych, bogatych w siarczany wód (powstających w wyniku utleniania pirytu) z minerałami zawierającymi pierwiastki ziem rzadkich (np. monacytem) w obrębie łupków pirytowych. Jest to minerał typowy dla środowisk wykwitów kopalnianych i skalnych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami, takimi jak epsomit, apjohnit, gips, a także z minerałami pierwotnymi obecnymi w skale macierzystej, jak piryt, kwarc i muskowit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania na świecie jest lokalizacja typowa: Alum Cave Bluff, w hrabstwie Sevier, w Parku Narodowym Great Smoky Mountains, Tennessee, USA.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów lewinsonitu-(Y) jest oceniana przede wszystkim na podstawie bogactwa i wielkości kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi, przezroczystymi kryształami, które kontrastują z ciemniejszą skałą macierzystą. Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, kluczowa jest jakość wykonanej fotografii mikroskopowej (photomicrography). ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Alum Cave Bluff w Tennessee, USA. Zbieranie minerałów na terenie Parku Narodowego Great Smoky Mountains jest surowo zabronione, dlatego wszystkie dostępne na rynku okazy pochodzą ze starych, historycznych zbiorów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazów nie należy czyścić mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie zanieczyszczenia, takie jak kurz, można usuwać wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) lub bardzo delikatnego pędzelka z miękkiego włosia. Ze względu na rozpuszczalność w wodzie, unikać kontaktu z płynami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami, które mogą rozpuścić lub uszkodzić delikatne kryształy. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy lewinsonitu-(Y) powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w szczelnie zamkniętych pojemnikach typu "micromount" lub w gablotach z kontrolowaną wilgotnością. Chronić przed kurzem i wstrząsami.