Leucophoenicite

Wzór chemiczny: Mn²⁺₇(SiO₄)₃(OH)₂

Leukofenicyt to rzadki krzemian manganu, wyróżniający się charakterystyczną, fioletowoczerwoną barwą i występowaniem w złożach Franklin w USA.

## Charakterystyka Leukofenicyt jest minerałem należącym do grupy krzemianów, a konkretniej do podgrupy leukofenicytu. Jego nazwa nawiązuje do charakterystycznej, jasnej, fioletowoczerwonej barwy. Zazwyczaj tworzy skupienia ziarniste, włókniste lub promieniste. Dobrze wykształcone kryształy są rzadkością i mają postać wydłużonych, listewkowych słupków, często zakończonych spadzistymi ścianami. Okazy są zazwyczaj przeświecające. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 5,5-6 w skali Mohsa. Jego połysk określa się jako szklisty do żywicznego. Gęstość wynosi około 3,85 g/cm³. Posiada niewyraźną łupliwość w jednym kierunku, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Leukofenicyt występuje w odcieniach od jasnoróżowego i fioletowoczerwonego do czerwonobrązowego, a nawet brązowego. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych czy barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa leukofenicyt pochodzi od greckich słów *leukos* (λευκός) oznaczającego "jasny" oraz *phoinix* (φοῖνιξ) oznaczającego "purpurowoczerwony", co jest aluzją do jego typowej barwy. Minerał został po raz pierwszy opisany w 1899 roku na podstawie okazów znalezionych w kopalni Franklin w stanie New Jersey, USA. ## Zastosowania Leukofenicyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, cenionym za swoją rzadkość i atrakcyjny wygląd.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5-6
Połysk
Szklisty do żywicznego
Rysa
Bardzo bladoróżowa do białej
Gęstość
3.848
Łupliwość
{001}, niewyraźna
Przełam
Nieregularny/Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Leukofenicyt można rozpoznać po jego charakterystycznej fioletowoczerwonej lub różowej barwie, szklistym do żywicznego połysku oraz formie występowania - najczęściej w postaci skupień włóknistych lub ziarnistych. Twardość (5,5-6) i stosunkowo wysoka gęstość są również pomocnymi cechami diagnostycznymi. Rysa ma barwę od bardzo jasnoróżowej do białej. ## Odróżnianie od podobnych Leukofenicyt bywa mylony z innymi różowymi i czerwonymi minerałami ze złoża Franklin, takimi jak rodochrozyt, rodonit czy willemit. Od rodochrozytu odróżnia go brak reakcji z kwasem solnym i większa twardość. Rodonit jest zazwyczaj twardszy i często ma czarne żyłki tlenków manganu. Willemit, choć bywa różowy, charakteryzuje się silną fluorescencją w świetle UV, której leukofenicyt nie wykazuje. ## Formy kryształów Kryształy leukofenicytu są rzadkie. Jeśli występują, przyjmują formę wydłużonych, listewkowych słupków o przekroju prostokątnym. Najczęściej spotyka się go w postaci agregatów włóknistych, promienistych, ziarnistych lub masywnych wypełnień.

Środowisko występowania

## Geneza Leukofenicyt jest produktem metamorfizmu kontaktowego w prekambryjskich, stratoidalnych złożach rud cynku, żelaza i manganu. Powstaje w wyniku przeobrażenia wcześniejszych minerałów manganu w specyficznych warunkach ciśnienia i temperatury, w obecności roztworów hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z bogatą gamą innych minerałów typowych dla złoża Franklin. Do najczęstszych asocjacji należą: franklinit, willemit, cynkit, kalcyt, andradyt, baryt, a także rzadsze minerały manganu jak tefroit, sonolit czy jerrygibbsyt. ## Lokalizacje Leukofenicyt jest minerałem bardzo rzadkim, a jego występowanie jest praktycznie ograniczone do jednego miejsca na świecie. Najważniejszym i klasycznym stanowiskiem, będącym jednocześnie lokalizacją typową, jest złoże rud w Franklin oraz pobliskim Sterling Hill w hrabstwie Sussex, w stanie New Jersey, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, fioletowoczerwonej barwie. Wysoko oceniane są również bogate agregaty promieniste lub włókniste o żywym kolorze. Kontrastujące połączenia z innymi minerałami z Franklin, takimi jak biały kalcyt, zielony willemit czy czarny franklinit, znacznie podnoszą atrakcyjność i wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem wartościowych okazów kolekcjonerskich leukofenicytu jest historyczny dystrykt górniczy Franklin w New Jersey, USA. Okazy pochodzące z klasycznych znalezisk w kopalniach Franklin i Sterling Hill są najbardziej poszukiwane.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy leukofenicytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Po czyszczeniu na mokro okaz należy dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i silnymi środkami chemicznymi, które mogą uszkodzić minerał. Leukofenicyt jest stosunkowo twardy, ale kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami i upadkami. Nie należy go podgrzewać ani narażać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy leukofenicytu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej