Leószilárdite
Wzór chemiczny: Na<sub>6</sub>Mg(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>6</sub>·6H<sub>2</sub>O
Leószilárdyt to bardzo rzadki, rozpuszczalny w wodzie minerał uranylu, tworzący jasnożółte, włókniste naloty i kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- ~2
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.457
- Łupliwość
- Perfect on {100}
- Przełam
- Splintery
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to jasnożółta barwa, włóknisty lub igiełkowy wygląd, bardzo niska twardość oraz silna, zielono-żółta fluorescencja w świetle UV. Jego najbardziej charakterystyczną, choć destrukcyjną cechą jest rozpuszczalność w wodzie. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o podobnej barwie i formie, takimi jak andersonit, bayleyit czy schröckingerit. Andersonit i bayleyit również są rozpuszczalne w wodzie, ale krystalizują w innych układach (trygonalnym i jednoskośnym). Testy chemiczne lub analiza krystalograficzna są konieczne do jednoznacznej identyfikacji. ## Formy kryształów Leószilárdyt tworzy pryzmatyczne, igiełkowe kryształy wydłużone wzdłuż jednej osi, osiągające do 1 mm długości. Najczęściej występują one w postaci promienistych lub splątanych agregatów włóknistych, a także jako naloty i powłoki.
Środowisko występowania
## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefie utleniania złóż uranu. Tworzy się w wyniku działalności wód kopalnianych w suchym klimacie, które oddziałują na rudy uranowe w obecności węglanów. Powstaje jako produkt odparowania (ewaporat) na ścianach wyrobisk górniczych. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (kopalnia Markey, Utah, USA) współwystępuje z gipsem, andersonitem, bayleyitem, schröckingeritem, halitytem i prawdopodobnie nowym, nienazwanym jeszcze minerałem uranylowo-węglanowym. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania leószilárdytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Markey, Red Canyon, hrabstwo San Juan, Utah, USA.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów leószilárdytu ocenia się na podstawie bogactwa i pokrycia powierzchni skały macierzystej przez kryształy. Najbardziej cenione są okazy z widocznymi, dobrze wykształconymi, choć mikroskopijnymi, igiełkowymi kryształami tworzącymi gęste skupienia. Kontrast z ciemną skałą macierzystą również podnosi atrakcyjność wizualną. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z jednego miejsca - kopalni Markey w Utah, USA. Jest to jedyne znane stanowisko tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerału tego absolutnie nie wolno czyścić za pomocą wody ani żadnych płynów, ponieważ jest w nich rozpuszczalny. Jedyne dopuszczalne metody to bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub zdmuchiwanie go sprężonym powietrzem z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, roztworami chemicznymi, a nawet wilgotnym powietrzem. Przechowywanie w wilgotnym środowisku może prowadzić do powolnej degradacji okazu. Jako minerał uranowy, emituje promieniowanie jonizujące - należy ograniczyć bezpośrednią ekspozycję i przechowywać go z dala od miejsc stałego przebywania. ## Przechowywanie Okazy leószilárdytu muszą być przechowywane w suchym, szczelnym środowisku. Najlepszym rozwiązaniem są zamykane pudełka typu "membrane box" lub pojemniki z pochłaniaczem wilgoci (żelem krzemionkowym). Należy go trzymać w stabilnej temperaturze, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.