Leightonite
Wzór chemiczny: K₂Ca₂Cu²⁺(S⁶⁺O₄)₄(H₂O)₂
Leightonit to rzadki, niebieski siarczan potasu, wapnia i miedzi, tworzący skupienia włóknistych lub igiełkowych kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3
- Barwa
- Pale blue, greenish-blue; pale blue in transmitted light.
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Light blue
- Gęstość
- 2.95
- Łupliwość
- Good on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Leightonit można rozpoznać po jego charakterystycznej niebieskiej barwie, włóknistym lub igiełkowym wyglądzie oraz występowaniu w suchych, pustynnych środowiskach. Kluczowe jest również współwystępowanie z innymi siarczanami miedzi i azotanami. ## Odróżnianie od podobnych Leightonit bywa mylony z chalkantytem, który również jest niebieskim, rozpuszczalnym w wodzie siarczanem miedzi. Chalkantyt krystalizuje jednak w układzie trójskośnym, tworząc często większe, lepiej wykształcone kryształy i ma nieco inną genezę. Od innych wtórnych minerałów miedzi, jak linaryt czy azuryt, leightonit odróżnia się rozpuszczalnością w wodzie i niższą twardością. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy najczęściej agregaty włókniste, igiełkowe lub promieniste. Rzadziej spotyka się go w postaci pojedynczych, wydłużonych kryształów o przekroju prostokątnym lub w formie skupień ziarnistych.
Środowisko występowania
## Geneza Leightonit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż miedzi w warunkach skrajnie suchego, pustynnego klimatu. Tworzy się jako produkt ewaporacji (odparowania) roztworów bogatych w siarczany, często w wykwitach na ścianach kopalń lub w spękaniach skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi siarczanami i azotanami, takimi jak chalkantyt, blödyt, mirabilit, gips, nitronatryt (nitratyn) i nitrokalit. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania leightonitu jest kopalnia miedzi Chuquicamata w regionie Antofagasta na pustyni Atakama w Chile. Znany jest również z kilku innych suchych regionów, np. z kopalni w pobliżu Copiapó (również w Chile) oraz z prowincji Gansu w Chinach.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, widocznymi kryształami o intensywnej, lazurowoniebieskiej barwie. Atrakcyjność podnoszą bogate, włókniste agregaty pokrywające fragment skały macierzystej. Ze względu na rzadkość, nawet niewielkie próbki z potwierdzonej lokalizacji są wartościowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane i klasyczne okazy pochodzą z miejsca typowego - kopalni Chuquicamata w Chile. Stanowią one wzorzec dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy leightonitu należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej na sucho przy użyciu miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Ze względu na rozpuszczalność w wodzie, należy unikać kontaktu z nią. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć alkoholu izopropylowego i natychmiast osuszyć okaz. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami, które mogą rozpuścić lub uszkodzić minerał. Leightonit jest wrażliwy na wysoką wilgotność powietrza, która może prowadzić do jego powolnego rozkładu. Należy go również chronić przed wysoką temperaturą i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy leightonitu powinny być przechowywane w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku (tzw. "membrane box" lub "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Pozwoli to zabezpieczyć go przed zmianami wilgotności i uszkodzeniami mechanicznymi.