Lawsonbauerite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>9</sub>Zn<sup>2+</sup><sub>4</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>22</sub>·8H<sub>2</sub>O

Rzadki, uwodniony siarczan manganu i cynku o charakterystycznej, jaskrawopomarańczowej barwie i włóknistych agregatach.

## Charakterystyka Lawsonbaueryt jest bardzo rzadkim, złożonym, uwodnionym siarczanem hydroksylowym manganu i cynku. Tworzy charakterystyczne, jaskrawe, pomarańczowożółte do pomarańczowoczerwonych naloty i naskorupienia. Zazwyczaj występuje w postaci mikroskopijnych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które tworzą promieniste, włókniste lub sferulityczne (kuliste) agregaty. Poszczególne kryształy są zbyt małe, aby można je było dostrzec gołym okiem, a materiał ma wygląd filcowaty lub ziemisty. ## Właściwości fizyczne Kryształy lawsonbauerytu są elastyczne i giętkie. Minerał ten charakteryzuje się bardzo niską twardością, wynoszącą około 2 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma jedwabisty połysk, a w przypadku agregatów ziemistych - matowy. Jest przeświecający. ## Barwy i odmiany Lawsonbaueryt występuje w jednolitych, jaskrawych barwach od pomarańczowożółtej do pomarańczowoczerwonej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1979 roku przez Pete'a J. Dunna, Donalda R. Peacora i B. Darko Sturmana. Jego nazwa honoruje Lawsona H. Bauera (1889-1954), wybitnego chemika, który przez wiele lat pracował w kopalni Franklin w New Jersey i wniósł ogromny wkład w poznanie mineralogii tego złoża. Miejsce typowe (locus typicus) to kopalnia Sterling Hill w Ogdensburgu, w stanie New Jersey, USA. ## Zastosowania Lawsonbaueryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach ze złoża Franklin-Sterling Hill.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Jedwabisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
2.98
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Lawsonbaueryt można rozpoznać po jego unikalnej, jaskrawopomarańczowej barwie, włóknistej lub filcowatej formie występowania oraz bardzo niskiej twardości. Charakterystyczne jest również jego pochodzenie - niemal wyłącznie ze złoża Franklin-Sterling Hill. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi, pomarańczowymi minerałami cynku i manganu. Od podobnego wyglądem mooreitu odróżnia go przede wszystkim barwa (mooreit jest bezbarwny do białego) oraz dane krystalograficzne. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, wydłużone, listewkowe kryształy, które łączą się w promieniste, sferulityczne lub włókniste agregaty. Rzadziej spotykane są skupienia rozetkowe lub po prostu masywne, ziemiste naloty na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Lawsonbaueryt jest wtórnym minerałem hydrotermalnym, powstającym w strefie utleniania złóż rud cynku i manganu. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych minerałów kruszcowych w warunkach niskich temperatur. Występuje w szczelinach i pustkach w obrębie rud cynkowo-manganowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi złoża Franklin-Sterling Hill. Najczęściej towarzyszą mu: cynkit, franklinit, willemit, kalcyt, torreyit, mooreit, fluoboryt i sussexyt. ## Lokalizacje Lawsonbaueryt jest minerałem ekstremalnie rzadkim, znanym praktycznie tylko z jednego miejsca na świecie. Potwierdzone stanowiska to kopalnia Franklin oraz kopalnia Sterling Hill w Ogdensburgu, w hrabstwie Sussex, w stanie New Jersey, USA. To złoże jest jego lokalizacją typową i głównym źródłem pozyskiwania okazów.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy, na których lawsonbaueryt tworzy bogate, dobrze wykształcone, kuliste lub promieniste agregaty o intensywnej, pomarańczowej barwie. Wysoko oceniany jest również kontrast z jasną skałą macierzystą, najczęściej z białym kalcytem. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, o wartości okazu decyduje przede wszystkim obfitość i estetyka całego agregatu, a nie pojedynczy kryształ. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem wartościowych okazów kolekcjonerskich jest kompleks kopalń Franklin i Sterling Hill w New Jersey, USA. Okazy z tej lokalizacji są klasykiem i stanowią punkt odniesienia dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy lawsonbauerytu są niezwykle delikatne i wrażliwe. Należy unikać czyszczenia na mokro. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Każdy kontakt z wodą lub innymi płynami może uszkodzić lub zniszczyć kruche agregaty. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wody, chemikaliów (w tym kwasów i zasad), ultradźwięków oraz wysokiej temperatury. Minerał jest bardzo miękki, dlatego należy chronić go przed jakimkolwiek kontaktem mechanicznym i zarysowaniem. Jako minerał uwodniony, może być wrażliwy na zmiany wilgotności i wysychanie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich (typu "micromount"), aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności. Nie należy wystawiać go na bezpośrednie działanie światła słonecznego, które z czasem może spowodować blaknięcie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej