Laurite
Wzór chemiczny: Ru²⁺(S₂)²⁻
Lauryn to rzadki siarczek rutenu, ceniony przez kolekcjonerów za dobrze wykształcone, metalicznie lśniące, regularne kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 7-7.5
- Barwa
- Black
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Dark grey
- Gęstość
- 6.43
- Łupliwość
- {111}
- Przełam
- Sub-Conchoidal
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Isometric
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Lauryn rozpoznaje się przede wszystkim po jego charakterystycznej, regularnej formie kryształów (ośmiościany), bardzo wysokiej twardości (7.5 w skali Mohsa), czarnej barwie i silnym metalicznym połysku. Jego duża gęstość jest również istotną cechą diagnostyczną. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym, co ułatwia identyfikację. ## Odróżnianie od podobnych Lauryn można pomylić z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami. Od magnetytu odróżnia go brak magnetyzmu i wyższa twardość. Od chromitu odróżnia go forma kryształów (chromit rzadko tworzy tak idealne ośmiościany) i znacznie wyższa twardość. Od pirytu, z którego grupą jest spokrewniony, odróżnia go barwa (piryt jest mosiężnożółty) i znacznie większa rzadkość występowania. ## Formy kryształów Kryształy laurynu niemal zawsze przyjmują formę regularnych ośmiościanów {111}, czasami z niewielkimi ścianami sześcianu {100}. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy lub wrostki w innych minerałach. Rzadziej tworzy skupienia ziarniste.
Środowisko występowania
## Geneza Lauryn krystalizuje w ultrazasadowych kompleksach magmowych, w skałach takich jak dunity i chromityty. Powstaje w wysokich temperaturach w wyniku segregacji magmowej. Jest również spotykany wtórnie, w złożach okruchowych (aluwiach), gdzie gromadzi się dzięki swojej wysokiej gęstości i odporności na wietrzenie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej współwystępuje z minerałami z grupy platyny (PGM), takimi jak platyna rodzima, osmiryd, irydosm, a także z chromitem, cooperytem, braggitem i sperrylitem. ## Lokalizacje Najważniejsze historyczne stanowisko to Borneo w Indonezji. Inne znaczące lokalizacje to kompleks Bushveld w RPA (kopalnie Onverwacht, Mooihoek), kompleks Stillwater w Montanie (USA), Ural w Rosji, a także niektóre złoża w Kolumbii, Etiopii i Grecji.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy laurynu to te z ostrymi, dobrze wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami o silnym metalicznym połysku. Idealne ośmiościany, szczególnie te o rozmiarze przekraczającym 2-3 mm, są uważane za wyjątkowe. Atrakcyjność podnosi również kontrastowe umiejscowienie czarnego kryształu na jasnej matrycy skalnej, choć większość okazów to izolowane kryształy pozyskane z aluwiów. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i najbardziej pożądane uchodzą okazy z historycznych stanowisk na Borneo. Wysokiej jakości kryształy pochodzą również z kompleksu Bushveld w RPA, który jest obecnie głównym źródłem tego minerału na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy laurynu należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Jeśli konieczne jest czyszczenie na mokro, zaleca się użycie miękkiego pędzelka i wody destylowanej, a następnie dokładne osuszenie okazu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię kryształów. Mimo wysokiej twardości, minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i upadkiem. Nie należy go podgrzewać ani czyścić ultradźwiękami. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy laurynu, ze względu na ich mały rozmiar, najlepiej przechowywać w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie wymaga specjalnych warunków dotyczących światła czy wilgotności.