Lasmanisite

Wzór chemiczny: Ag₁+₁₂Pb₂+₁₃Mn₂+₁₁Sb₃+₄₄S₂-₉₆

Lasmanisyt to niezwykle rzadka sulfosól srebra, ołowiu, manganu i antymonu, znana wyłącznie z jednej lokalizacji w Japonii.

## Charakterystyka Lasmanisyt jest minerałem o metalicznym, szarym do czarnego kolorze, tworzącym bardzo małe, igiełkowe lub listewkowe kryształy. Zazwyczaj występują one w formie splątanych lub promienistych skupień i agregatów. Ze względu na mikroskopijną wielkość kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. Jest minerałem nieprzezroczystym. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną rysą. Jego twardość w skali Mohsa szacuje się na 3.5-4. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej wynosi około 5,43 g/cm³. Posiada dobrą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Lasmanisyt występuje w jednolitym, metaliczno-szarym lub czarnym kolorze. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych, co jest typowe dla tak rzadkich i niedawno odkrytych minerałów. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2021 roku. Jego nazwa honoruje Raymonda Lasmanisa, amerykańskiego geologa i byłego geologa stanu Waszyngton, za jego wkład w mineralogię. Miejscem typowym (locus typicus) i jedynym znanym miejscem występowania jest kopalnia Nakase w Japonii. ## Zastosowania Lasmanisyt nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych mikromineralogów i instytucji badawczych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5-4
Połysk: Metallic
Rysa: Black
Gęstość: 5.43
Łupliwość: Good on {10-10}
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja lasmanisytu jest niemożliwa na podstawie samych cech wizualnych. Ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i podobieństwo do wielu innych sulfosoli, jedyną pewną metodą rozpoznania jest zaawansowana analiza chemiczna, taka jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), która pozwala określić jego unikalny skład pierwiastkowy. Występowanie w jedynej znanej lokalizacji jest kluczową wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Lasmanisyt można pomylić z innymi szarymi, metalicznymi sulfosolami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak uchucchacuait, miargyryt, pirargyryt czy galena. Różni się od nich precyzyjnym składem chemicznym, a jego odróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Minerał tworzy bardzo małe, wydłużone kryształy o pokroju listewkowym lub igiełkowym (akicularnym). Kryształy te najczęściej występują w postaci bezładnych, splątanych skupień lub tworzą niewielkie agregaty o promienistej budowie.

Środowisko występowania

## Geneza Lasmanisyt powstaje w warunkach hydrotermalnych, w niskotemperaturowych, polimetalicznych żyłach kruszcowych typu eptermalnego. Jest produktem krystalizacji z roztworów bogatych w siarkę, antymon, srebro, ołów i mangan. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych, bardziej znanych sulfosoli i siarczków. Do najczęstszych minerałów towarzyszących w miejscu typowym należą: uchucchacuait, miargyryt, pirargyryt, galena, sfaleryt oraz kwarc, który stanowi główny minerał płonny (gangowy). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania lasmanisytu na świecie jest kopalnia Nakase, w pobliżu miasta Yabu, w prefekturze Hyōgo na wyspie Honsiu w Japonii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów lasmanisytu, będącego typowym mikrominerałem, ocenia się inaczej niż w przypadku dużych kryształów. Najważniejszym kryterium jest bogactwo i czytelność agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Wysoko cenione są okazy, na których lasmanisyt tworzy dobrze wykształcone skupienia w towarzystwie innych rzadkich minerałów asocjacyjnych. Kluczowa jest również pewność identyfikacji potwierdzona analizą. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów lasmanisytu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Nakase w Japonii. Minerał nie jest spotykany w żadnym innym miejscu na świecie, co czyni go jednym z najrzadszych obiektów kolekcjonerskich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy lasmanisytu są niezwykle delikatne i zazwyczaj mikroskopijnej wielkości. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne użycie miękkiego pędzelka lub wydmuchanie kurzu sprężonym powietrzem z dużej odległości i pod małym ciśnieniem. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Jako złożona sulfosól, minerał może być wrażliwy na wilgoć, utlenianie i działanie kwasów. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, nagłych zmian temperatury oraz ekspozycji na agresywne środki chemiczne. Długotrwałe wystawienie na silne światło i wilgotne powietrze może prowadzić do powolnego rozkładu. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnym, suchym środowisku, najlepiej w szczelnie zamkniętym pudełku typu "micromount", chroniącym przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywać z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej