Lasalite

Wzór chemiczny: [Mg(H₂O)₆]₂Na₂[V⁵⁺₁₀O₂₈](H₂O)₈

Lasalit to bardzo rzadki, uwodniony wanadan sodu i magnezu, tworzący delikatne, żółte naloty i kryształy.

## Charakterystyka Lasalit jest minerałem z grupy deka-wanadanów, należącym do rodziny paskoitu. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, często tworzących rozetkowe agregaty, a także jako powłoki i naloty. Jego kryształy są zazwyczaj przezroczyste i mają intensywną, żółtą do żółto-pomarańczowej barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest niezwykle miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 1, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest również bardzo lekki, o gęstości około 2,38 g/cm³. Kryształy wykazują szklisty połysk. ## Barwy i odmiany Lasalit występuje w jednolitych, jaskrawych barwach od żółtej do żółto-pomarańczowej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - został znaleziony w rejonie gór La Sal (La Sal Mountains) w hrabstwie San Juan w stanie Utah, USA. Został opisany jako nowy minerał w 1983 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary i skrajną delikatność, lasalit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach wanadu.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1
Połysk: Szklisty
Rysa: Żółta
Gęstość: 2.38
Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Lasalit można rozpoznać po jego charakterystycznej, jaskrawożółtej barwie, bardzo niskiej twardości (1 w skali Mohsa) oraz typowych formach występowania - drobnych, tabliczkowych kryształach tworzących agregaty lub naloty. Jego występowanie jest ograniczone do stref utleniania złóż uranowo-wanadowych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami wanadu, takimi jak karnotyt, tyuyamunit czy paskoit. Od karnotytu i tyuyamunitu odróżnia go brak radioaktywności. Od paskoitu, który jest pomarańczowo-czerwony, różni się zazwyczaj jaśniejszym, bardziej żółtym odcieniem. Pewne rozróżnienie często wymaga jednak zaawansowanych badań chemicznych. ## Formy kryształów Kryształy lasalitu są najczęściej tabliczkowe lub listewkowe, zgrupowane w rozetkowe lub promieniste agregaty. Tworzy również cienkie powłoki i pylaste naloty na skałach macierzystych, głównie na piaskowcach.

Środowisko występowania

## Geneza Lasalit jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych, które występują w piaskowcach. Tworzy się w suchym klimacie w wyniku procesów wietrzenia pierwotnych minerałów wanadu. Jest minerałem niestabilnym, który może ulegać przemianom pod wpływem zmian wilgotności. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami wanadu, takimi jak hewettit, metahewettit, paskoit, a także z gipsem i montmorillonitem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania lasalitu jest kopalnia Vanadium Queen w dystrykcie La Sal Creek, w hrabstwie San Juan, Utah, USA. Jest to główna lokalizacja, z której pochodzą okazy tego minerału.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy lasalitu to te z dobrze wykształconymi, widocznymi gołym okiem kryształami tworzącymi bogate, rozetkowe agregaty na niewielkiej matrycy skalnej. Intensywność i czystość żółtej barwy również podnoszą wartość okazu. Ze względu na rzadkość, nawet bogate naloty bez wyraźnych kryształów są poszukiwane przez kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Jedynym znaczącym źródłem okazów kolekcjonerskich jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Vanadium Queen w Utah, USA. Okazy z tego miejsca są standardem dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Lasalit jest ekstremalnie delikatny i rozpuszczalny w wodzie. Absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Jedyną dopuszczalną metodą jest bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej, bez dotykania powierzchni kryształów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, wszelkimi chemikaliami, a także wilgotnym powietrzem, które może spowodować jego rozkład. Minerał jest bardzo miękki, więc należy chronić go przed najmniejszymi nawet otarciami i wstrząsami. Długotrwała ekspozycja na światło słoneczne może powodować blaknięcie. ## Przechowywanie Okazy lasalitu wymagają przechowywania w suchych warunkach, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku typu "perky box" z dala od źródeł wilgoci i światła. Ze względu na jego kruchość, nie nadaje się do otwartej ekspozycji.