Lanthanite-(Nd)
Wzór chemiczny: Nd<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>·8H<sub>2</sub>O
Rzadki uwodniony węglan neodymu, tworzący niewielkie, różowe lub fioletoworóżowe kryształy tabliczkowe i naloty.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5
- Połysk
- Perłowy
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 2.813
- Łupliwość
- Doskonała wg {010}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Lantanit-(Nd) rozpoznaje się głównie po jego charakterystycznej różowej lub fioletoworóżowej barwie, niskiej twardości (ok. 2.5 w skali Mohsa) oraz występowaniu w formie drobnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozetkowe skupienia. Reaguje gwałtownie z kwasem solnym, co jest kluczową cechą diagnostyczną dla węglanów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy lantanitu, takimi jak lantanit-(La) i lantanit-(Ce), od których odróżnienie jest możliwe praktycznie wyłącznie za pomocą analizy chemicznej (np. EDS). Erytryn ma podobną barwę, ale jest arsenianem i występuje w innych paragenezach, często w formie igiełkowych kryształów. Kobaltokalcyt również bywa różowy, ale jest znacznie twardszy (ok. 4). ## Formy kryształów Kryształy są cienkotabliczkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}, o zarysie sześcio- lub ośmiobocznym. Zazwyczaj tworzą niewielkie, promieniste lub rozetkowe agregaty, a także ziemiste i pylaste naloty na powierzchni innych minerałów lub skał.
Środowisko występowania
## Geneza Lantanit-(Nd) jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania złóż kruszców lub w pegmatytach, w wyniku wietrzenia i przeobrażenia pierwotnych minerałów zawierających pierwiastki ziem rzadkich, takich jak allanit, bastnazyt czy monacyt. Tworzy się w warunkach niskotemperaturowych, przy udziale wód bogatych w dwutlenek węgla. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami z grupy lantanitu (lantanitem-(La), lantanitem-(Ce)), a także z kalcytem, tenardytem, gipsem, allanitem, bastnazytem, monacytem, cerusytem i anglesytem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to lokalizacja typowa w Bethlehem w Pensylwanii (USA), a także kopalnia Curitiba w Paranie (Brazylia) oraz kamieniołom Mont-Saint-Hilaire w Quebecu (Kanada). Występuje również w Szwecji (Bastnäs), Japonii (kopalnia Suishoyama) i na Węgrzech (wulkan Lahóca).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy lantanitu-(Nd) to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetkowe agregaty. Intensywność i czystość różowej lub fioletowej barwy znacząco podnosi wartość okazu. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń mechanicznych, co jest trudne do osiągnięcia ze względu na dużą delikatność minerału. Okazy z widocznymi, nawet pod lupą, pojedynczymi kryształami są znacznie bardziej pożądane niż ziemiste naloty. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Pensylwanii (USA) oraz z Mont-Saint-Hilaire (Kanada) są uważane za klasyczne i najbardziej reprezentatywne dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na dużą miękkość i delikatność kryształów, kontakt z wodą jest niewskazany - minerał może ulec częściowemu rozpuszczeniu lub uszkodzeniu. Stosowanie ultradźwięków jest zabronione. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które gwałtownie go rozkładają z wydzieleniem dwutlenku węgla. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę, pod wpływem której traci wodę i może ulec zniszczeniu. Należy chronić go przed wilgocią i bezpośrednim światłem słonecznym, które może powodować blaknięcie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, suchych pojemnikach (np. typu "membrane box") lub w stabilnych warunkach gabinetowych, z dala od źródeł wilgoci i wahań temperatury. Ze względu na jego miękkość, należy go izolować od twardszych minerałów, aby uniknąć zarysowań.