Lansfordite

Wzór chemiczny: MgCO₃(H₂O)₅

Lansfordyt to uwodniony węglan magnezu, który na świeżych powierzchniach jest bezbarwny i szklisty, lecz szybko bieleje i matowieje pod wpływem powietrza.

## Charakterystyka Lansfordyt jest uwodnionym węglanem magnezu, znanym ze swojej niestabilności w warunkach pokojowych. Świeżo odsłonięte okazy są bezbarwne i przezroczyste, o szklistym połysku. Jednakże, w kontakcie z suchym powietrzem minerał ten szybko traci wodę ze swojej struktury krystalicznej, co prowadzi do jego dehydratacji. Proces ten objawia się utratą przezroczystości - powierzchnia staje się najpierw mlecznobiała i matowa, a z czasem okaz może rozpaść się na biały proszek, będący głównie nesquehonitem. ## Właściwości fizyczne Lansfordyt jest minerałem bardzo miękkim, o twardości zaledwie 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Charakteryzuje się niską gęstością wynoszącą około 1.6 g/cm³. Jego połysk jest szklisty na świeżych powierzchniach, lecz szybko staje się matowy lub ziemisty w wyniku wietrzenia. Jest przeświecający. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie tworzy odmian barwnych ani nie posiada nazw handlowych, ponieważ nie ma wartości jubilerskiej i jest ceniony głównie przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich lub nietypowych minerałach. ## Historia i nazwa Lansfordyt został opisany po raz pierwszy w 1888 roku. Jego nazwa pochodzi od miejscowości Lansford w Pensylwanii (USA), w pobliżu której znajduje się jego lokalizacja typowa - kopalnia węgla Nesquehoning. To właśnie tam znaleziono pierwsze okazy tego minerału. ## Zastosowania Ze względu na swoją niestabilność i rzadkość występowania w dobrze wykształconych formach, lansfordyt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jego znaczenie ogranicza się do wartości naukowej i kolekcjonerskiej.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty
Rysa
White
Gęstość
1.6
Łupliwość
On {001}, on {100} less perfect.
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną lansfordytu jest jego szybka przemiana w kontakcie z powietrzem - bezbarwny, szklisty minerał w krótkim czasie staje się biały i matowy. Jest bardzo miękki (twardość 2.5) i lekki. Gwałtownie reaguje z kwasami, co jest typowe dla węglanów. ## Odróżnianie od podobnych Lansfordyt można pomylić z nesquehonitem, który jest produktem jego dehydratacji. Nesquehonit jest jednak stabilny w warunkach pokojowych i od początku ma białą barwę oraz często włóknisty wygląd. Inne bezbarwne węglany, takie jak kalcyt czy magnezyt, są znacznie twardsze i nie ulegają tak szybkiej przemianie na powietrzu. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Najczęściej tworzy krótkie, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy. Występuje również w formie stalaktytów, nalotów i skupień ziarnistych.

Środowisko występowania

## Geneza Lansfordyt jest minerałem niskotemperaturowym. Powstaje w wyniku wytrącania z wód bogatych w magnez w chłodnych warunkach, często poniżej 10°C. Tworzy się jako ewaporat w wysychających jeziorach magnezowych lub jako produkt wietrzenia skał ultrazasadowych (serpentynitów), gdzie wody gruntowe wchodzą w reakcję z minerałami bogatymi w magnez. Spotykany jest także w kopalniach, jako minerał wtórny krystalizujący z wód kopalnianych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z nesquehonitem (który jest produktem jego przemiany), hydromagnezytem, a także z innymi węglanami i siarczanami. W serpentynitach może towarzyszyć mu brusyt i artynit. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania jest jego lokalizacja typowa w kopalni Nesquehoning w Pensylwanii, USA. Znany jest również z kilku innych miejsc na świecie, gdzie panują odpowiednie warunki do jego powstania, m.in. z serpentynitów w rejonie Kraubath an der Mur w Austrii oraz z niektórych kopalń na Słowacji i we Włoszech.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami, które zostały odpowiednio zabezpieczone natychmiast po wydobyciu, aby zapobiec ich dehydratacji. Duże, nieuszkodzone kryształy lub grupy krystaliczne są wyjątkowo rzadkie i poszukiwane. Wartość okazu drastycznie spada, jeśli jest on już częściowo lub całkowicie zwietrzały (biały i nieprzezroczysty). ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Pensylwanii (USA) mają wartość historyczną. Inne źródła dobrych okazów kolekcjonerskich są bardzo ograniczone ze względu na niestabilność minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Lansfordyt jest niezwykle delikatny i wrażliwy na zmiany otoczenia. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Największym zagrożeniem dla lansfordytu jest suche powietrze, które powoduje jego szybką dehydratację i rozpad. Należy bezwzględnie unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, źródła ciepła oraz przechowywania w pomieszczeniach o niskiej wilgotności. Kontakt z kwasami prowadzi do gwałtownego rozkładu z wydzieleniem dwutlenku węgla. ## Przechowywanie Okazy lansfordytu muszą być przechowywane w szczelnie zamkniętych pojemnikach, aby utrzymać wokół nich wysoką wilgotność względną i zapobiec utracie wody. Idealnym rozwiązaniem jest umieszczenie w pojemniku małego zbiorniczka z wodą (ale bez bezpośredniego kontaktu z okazem) lub wilgotnego wacika. Przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej