Landauite

Wzór chemiczny: (Na,Pb<sup>2+</sup>)(Mn<sup>2+</sup>,Y)(Zn<sup>2+</sup>,Fe<sup>2+</sup>)<sub>2</sub>(Ti<sup>4+</sup>,Fe<sup>3+</sup>,Nb<sup>5+</sup>)<sub>18</sub>(O,OH,F)O<sub>38</sub>

Rzadki, czarny minerał tytanu, cynku i manganu, tworzący drobne, izometryczne kryształy w syenitowych pegmatytach.

## Charakterystyka Landauit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy crichtonitu, chemicznie klasyfikowanym jako złożony tlenek. Występuje w postaci bardzo małych, ostro zarysowanych, izometrycznych kryształów o kształcie sześcianów lub ośmiościanów, nieprzekraczających zazwyczaj 1 mm średnicy. Minerał jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. ## Właściwości fizyczne Kryształy landauitu charakteryzują się metalicznym lub submetalicznym połyskiem. Twardość w skali Mohsa wynosi około 7.5, co czyni go stosunkowo twardym minerałem. Jest kruchy, a jego przełam jest muszlowy. Gęstość jest wysoka, wynosi około 4.97 g/cm³. ## Barwy i odmiany Landauit jest zawsze czarny. Ze względu na jego rzadkość i złożony skład chemiczny, nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1966 roku na podstawie materiału zebranego w syenitowym pegmatycie w rejonie rzeki Ivasnas, w Górach Łowoziero na Półwyspie Kolskim w Rosji. Jego nazwa honoruje Lwa Dawidowicza Landaua (1908-1968), rosyjskiego fizyka teoretycznego i laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 1962 roku.

Właściwości

Twardość Mohsa
7.5
Połysk
Sub-Metallic
Rysa
Brown
Gęstość
4.97
Łupliwość
None
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie landauitu opiera się na jego charakterystycznej krystalografii (małe, izometryczne kryształy), czarnej barwie, metalicznym połysku i środowisku występowania (syenitowe pegmatyty). Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS/WDS), ze względu na podobieństwo do innych czarnych minerałów tlenkowych. ## Odróżnianie od podobnych Landauit można pomylić z innymi minerałami z grupy crichtonitu, takimi jak senaite, davidite czy crichtonite, a także z ilmenitem czy magnetytem. Odróżnienie go w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwe. Wymaga to analizy składu chemicznego, zwłaszcza zawartości sodu, cynku, manganu i tytanu. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, dobrze wykształcone, izometryczne kryształy, najczęściej w formie sześcianów i ośmiościanów, rzadziej w postaci bardziej złożonych kombinacji tych form. Zazwyczaj występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształy w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Landauit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji pegmatytów syenitowych, bogatych w pierwiastki ziem rzadkich i tytan. Powstaje w środowisku alkalicznym, w obecności sodu, cynku i manganu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami typowymi dla pegmatytów nefelinowo-syenitowych. W lokalizacji typowej (Góry Łowoziero) znaleziono go w asocjacji z mikroklinem, nefelinem, egirynem, eudialitem, lorenzenitem, murmanitem i ramsayitem. ## Lokalizacje Landauit jest minerałem ekstremalnie rzadkim, potwierdzonym zaledwie w kilku miejscach na świecie. Najważniejsze stanowiska to: * **Rosja:** Lokalizacja typowa w syenitowym pegmatycie w Górach Łowoziero na Półwyspie Kolskim. * **USA:** Drobne kryształy znaleziono w Zion National Park w hrabstwie Washington, w stanie Utah.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu landauitu jest niemal wyłącznie determinowana przez jakość i wielkość kryształu. Najbardziej pożądane są ostre, dobrze wykształcone, błyszczące kryształy, wyraźnie odcinające się od skały macierzystej. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, nawet kryształ o wielkości 1 mm jest uważany za wyjątkowy. Czystość i brak uszkodzeń są kluczowe. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i cenione okazy, choć wciąż mikroskopijne, pochodzą z lokalizacji typowej w masywie Łowoziero w Rosji. Okazy z Utah w USA są również poszukiwane przez specjalistów od mikrominerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, okazy landauitu zazwyczaj nie są czyszczone mechanicznie. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemicznymi środkami czyszczącymi. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwiękowych myjek, kwasów, rozpuszczalników oraz nagłych zmian temperatury. Mimo wysokiej twardości, minerał jest kruchy i należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. ## Przechowywanie Okazy landauitu, zwykle w postaci mikromontaży, powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w dedykowanych pudełkach perky box, chroniących przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na wilgoć.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej