Lammerite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>

Lameryt to rzadki arsenian miedzi, tworzący charakterystyczne, ciemnozielone do czarnych, tabliczkowe kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Lameryt jest arsenianem miedzi, znanym z tworzenia dobrze wykształconych, tabliczkowych lub krótkosłupowych kryształów. Zazwyczaj występują one w postaci niewielkich, pojedynczych kryształów lub ich promienistych agregatów. Jego barwa jest intensywnie ciemnozielona, często przechodząca w niemal czarną, co w połączeniu ze szklistym połyskiem nadaje mu charakterystyczny wygląd. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą około 3.5-4 w skali Mohsa. Jego połysk jest typowo szklisty, a gęstość waha się w przedziale 4.47-4.51 g/cm³. Jest minerałem kruchym, o nierównym przełamie. Kryształy bywają przezroczyste do przeświecających, szczególnie na krawędziach, choć ciemna barwa często sprawia wrażenie nieprzezroczystości. ## Barwy i odmiany Dominującą i w zasadzie jedyną barwą lamerytu jest ciemna zieleń w różnych odcieniach, aż do czerni. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Franza Lammera (1884-1965), niemieckiego kolekcjonera minerałów z Hamburga, który jako pierwszy znalazł ten minerał. Lameryt został opisany jako nowy gatunek mineralny w 1963 roku przez Paula Kellera. ## Zastosowania Lameryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc cenionym nabytkiem ze względu na rzadkość i estetykę kryształów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4
Połysk
Szklisty
Rysa
Zielona
Gęstość
4.47-4.51
Łupliwość
Dobra wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi lamerytu są jego ciemnozielona do czarnej barwa, tabliczkowy pokrój kryształów, szklisty połysk oraz występowanie w strefach utleniania złóż miedzi. Zielona rysa jest również ważną wskazówką diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Lameryt bywa mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak olivenit, kornwallit czy euchroit. Od olivenitu odróżnia go pokrój kryształów (olivenit tworzy igiełkowe lub pryzmatyczne) i nieco inna barwa. Kornwallit jest zazwyczaj bardziej zielony i występuje w formach kulistych lub nerkowatych. Euchroit ma jaśniejszą, szmaragdowozieloną barwę i inny pokrój kryształów. ## Formy kryształów Lameryt krystalizuje w układzie jednoskośnym, tworząc spłaszczone, tabliczkowe kryształy, często o zarysie sześcio- lub ośmiokąta. Występuje również w postaci krótkich słupków. Kryształy mogą tworzyć wachlarzowate lub promieniste agregaty, a także narastać na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Lameryt jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) kruszcowych złóż miedzi, bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku reakcji wód powierzchniowych z pierwotnymi siarczkami i arsenkami miedzi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi wtórnymi arsenianami i siarczanami miedzi. Do jego typowych minerałów towarzyszących należą: euchroit, olivenit, kornwallit, strashimiryt, tyrolit, chalkofyllit, a także tenoryt, malachit i azuryt. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania (localitas typica) lamerytu jest kopalnia Reichenbach w Odenwaldzie (Hesja, Niemcy). Znany jest również z kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy) oraz z niewielkich wystąpień w Tsumeb w Namibii i Laurion w Grecji.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi, błyszczącymi kryształami o intensywnej, ciemnozielonej barwie. Wysoko oceniane są bogate grupy krystaliczne, a także estetyczne narosty lamerytu na kontrastującym podłożu skalnym lub w towarzystwie innych rzadkich minerałów, np. euchroitu. Wielkość pojedynczych kryształów rzadko przekracza kilka milimetrów, więc okazy z większymi kryształami są wyjątkowo poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane i klasyczne okazy lamerytu pochodzą z jego typowej lokalizacji - kopalni Reichenbach w Niemczech. Materiał z tego miejsca uchodzi za wzorcowy dla gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy lamerytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Dopuszczalne jest krótkotrwałe płukanie w wodzie destylowanej, a następnie dokładne osuszenie. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Jako arsenian, lameryt jest wrażliwy na działanie kwasów i innych chemikaliów. Należy unikać długotrwałej ekspozycji na wilgoć, bezpośrednie światło słoneczne oraz wysokie temperatury, które mogą prowadzić do jego degradacji. Ze względu na zawartość arsenu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, w zamkniętych pudełkach lub klaserach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Kruchość minerału wymaga ostrożnego obchodzenia się z nim.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej