Laffittite

Wzór chemiczny: Ag¹⁺Hg²⁺As³⁺S²⁻₃

Laffittite to rzadki siarkosolek srebra i rtęci, tworzący drobne, ciemnoczerwone do czarnych kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Laffittite jest rzadkim minerałem z grupy siarkosoli, chemicznie złożonym siarczkiem srebra, rtęci i arsenu. Występuje w formie bardzo małych, pojedynczych kryształów, których rozmiar rzadko przekracza 1 mm. Kryształy te są zazwyczaj dobrze wykształcone, o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupkowym. Minerał jest nieprzezroczysty i charakteryzuje się metalicznym połyskiem. Jego barwa waha się od ciemnoczerwonej, przez czerwonoczarną, aż do czarnej. W świetle odbitym ujawnia intensywne, czerwone refleksy wewnętrzne. ## Właściwości fizyczne Laffittite jest minerałem stosunkowo miękkim, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 3. Jest dość gęsty, co wynika z obecności ciężkich pierwiastków jak srebro i rtęć - jego gęstość wynosi około 5.5 g/cm³. Wykazuje metaliczny połysk. Jest kruchy i ma nierówny przełam. Rysa tego minerału jest czerwonawa. ## Barwy i odmiany Minerał ten nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. Jego kolor jest stały i mieści się w zakresie od ciemnej czerwieni do czerni. Charakterystyczną cechą są żywe, czerwone refleksy wewnętrzne, widoczne zwłaszcza pod mikroskopem. ## Historia i nazwa Laffittite został odkryty w kamieniołomie Jas Roux w gminie La Chapelle-en-Valgaudémar (Alpy Wysokie, Francja). Został opisany w 1965 roku przez zespół francuskich mineralogów: François Permingeata, Pierra Picota, Rolanda Pierrota i Jeana-Claude'a Weila. Nazwa minerału honoruje Pierre'a Laffitte'a (1925-2010), francuskiego geologa i dyrektora École des Mines de Paris, w uznaniu jego wkładu w metalogenię.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5
Barwa: Dark red to cherry-red, may be very dark-red with only red glints
Połysk: Metallic
Rysa: Pale cherry-red to brownish red
Gęstość: 6.11
Łupliwość: Good to imperfect on {010}
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie laffittite gołym okiem jest praktycznie niemożliwe ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza chemiczna (EDS) w celu potwierdzenia obecności Ag, Hg, As i S, oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do określenia struktury krystalicznej. Pod mikroskopem charakterystyczne są małe, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku z intensywnie czerwonymi refleksami wewnętrznymi. ## Odróżnianie od podobnych Laffittite można pomylić z innymi rzadkimi siarkosolami o czerwonej barwie lub rysie, takimi jak proustyt, pirargiryt, cynober czy realgar. Proustyt i pirargiryt są zazwyczaj większe i krystalizują w układzie trygonalnym. Cynober i realgar mają niższą gęstość i nie zawierają srebra. Ostateczne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. ## Formy kryształów Kryształy laffittite są jednoskośne, zazwyczaj bardzo małe (poniżej 1 mm). Przybierają formę tabliczkową, spłaszczoną zgodnie z płaszczyzną {100}, lub krótkosłupkową. Występują jako pojedyncze, izolowane kryształy narosłe na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Laffittite jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w końcowych stadiach krystalizacji w żyłach kruszcowych, bogatych w arsen, antymon, srebro i rtęć. W lokalizacji typowej (Jas Roux) występuje w dolomitach i wapieniach zmineralizowanych w okresie alpejskim. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi siarkosolami i siarczkami. W Jas Roux jego minerałami towarzyszącymi są głównie realgar, stibnit, piryt, cynober, sfaleryt, smithyt, wakabayashilit, duranusyt i pierrotyt. Występuje także w towarzystwie kwarcu i kalcytu. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania laffittite jest kamieniołom Jas Roux w Alpach Wysokich we Francji, skąd pochodzą najlepsze znane okazy. Poza tą lokalizacją, jego obecność odnotowano w złożu Balcooma w Queensland (Australia) oraz w kopalni Getchell w hrabstwie Humboldt, Nevada (USA).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu laffittite jest determinowana przede wszystkim przez wykształcenie i wielkość kryształów, chociaż te i tak pozostają mikroskopijne. Najbardziej cenione są okazy z ostrymi, dobrze zdefiniowanymi kryształami o wyraźnej czerwonej barwie lub intensywnych czerwonych refleksach. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. Ze względu na rozmiar, okazy laffittite są niemal wyłącznie domeną kolekcjonerów specjalizujących się w "micromountach". ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem kolekcjonerskich okazów laffittite jest jego lokalizacja typowa - Jas Roux we Francji. Okazy z innych stanowisk są ekstremalnie rzadkie i mają znaczenie głównie naukowe.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy laffittite są niezwykle małe i kruche, dlatego należy obchodzić się z nimi z najwyższą ostrożnością. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na chemikalia, zwłaszcza kwasy. Należy unikać ultradźwiękowych myjek, które mogłyby zniszczyć drobne kryształy. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie silnego światła. Ze względu na zawartość rtęci i arsenu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Laffittite powinien być przechowywany w stabilnych warunkach, w zamkniętym, wyściełanym pudełku typu "micromount", aby chronić go przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy go trzymać z dala od wilgoci i źródeł ciepła.