Kuzminite

Wzór chemiczny: Hg<sup>1+</sup>Br

Kuzminit jest rzadkim halogenkiem rtęci, tworzącym drobne, tetragonalne kryształy o diamentowym połysku, zwykle w asocjacji z innymi minerałami rtęci.

## Charakterystyka Kuzminit to bardzo rzadki minerał z grupy halogenków, będący bromkiem rtęci(I). Występuje w postaci bardzo małych, krótkosłupkowych lub tabliczkowych kryształów, których rozmiar rzadko przekracza 1 mm. Kryształy są zazwyczaj przezroczyste do przeświecających i charakteryzują się silnym, diamentowym połyskiem, co nadaje im wyjątkowy wygląd mimo niewielkich rozmiarów. Zwykle tworzy naloty i skorupy na innych minerałach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą około 1.5, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest bardzo gęsty, co jest typowe dla minerałów zawierających rtęć - jego gęstość wynosi około 7.7 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. Jest plastyczny i łatwo ulega deformacji. ## Barwy i odmiany Kuzminit jest zazwyczaj bezbarwny, biały, jasnożółty lub jasnobrązowy. Nie są znane jego nazwane odmiany. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje profesora Aleksieja Michajłowicza Kuzmina (1891-1980), rosyjskiego mineraloga i eksperta w dziedzinie złóż rtęci na Syberii i w Ałtaju. Minerał został opisany po raz pierwszy w 1961 roku przez V. I. Vasil'eva na podstawie materiału ze złoża Arzak w Tuwie (Rosja). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, kuzminit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
1.5
Połysk
Diamentowy
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
7.7
Łupliwość
Doskonała wg {110}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kuzminit można rozpoznać po jego bardzo wysokiej gęstości, diamentowym połysku, niskiej twardości oraz występowaniu w asocjacji z innymi minerałami rtęci. Jego kryształy są zazwyczaj bardzo małe i mają tetragonalny pokrój. Reaguje na światło, ciemniejąc. Ze względu na toksyczność, testy chemiczne w warunkach amatorskich są absolutnie niewskazane. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi bezbarwnymi lub żółtawymi, rzadkimi minerałami wtórnymi stref utleniania złóż rtęci. Kalomel (Hg₂Cl₂) jest bardzo podobny, ale ma nieco niższy połysk i gęstość; pewne rozróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych (analiza chemiczna pod kątem bromu i chloru). Od innych minerałów odróżnia go kombinacja ekstremalnie wysokiej gęstości i niskiej twardości. ## Formy kryształów Tworzy drobne, tetragonalne kryształy o pokroju krótkosłupkowym, tabliczkowym lub dipiramidalnym. Często występuje w postaci skupień krystalicznych, nalotów i cienkich skorup.

Środowisko występowania

## Geneza Kuzminit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż rtęci. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów bogatych w brom z pierwotnymi minerałami rtęci, takimi jak cynober. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z rtęcią rodzimą, kalomelem, eglestonitem, terlinguaitem, kelyanitem, cynobrem, a także z kwarcem i kalcytem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest złoże rtęci Arzak w Republice Tuwy w Rosji. Znany jest również z niewielkich wystąpień w kopalniach rtęci w regionie Terlingua w Teksasie (USA), gdzie występuje w asocjacji z innymi rzadkimi halogenkami rtęci.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska kuzminitu zależy przede wszystkim od obecności dobrze wykształconych, ostrych kryształów, nawet jeśli są one mikroskopijnej wielkości. Najbardziej cenione są okazy, gdzie przezroczyste, błyszczące kryształy kuzminitu kontrastują z minerałem macierzystym. Ze względu na rzadkość, każdy dobrze zidentyfikowany okaz, nawet w postaci niewielkiego nalotu, ma wartość dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej klasyczną i pożądaną lokalizacją jest miejsce typowe - złoże Arzak w Rosji. Okazy z Terlingua w Teksasie są również cenione, ponieważ pochodzą z historycznego i znanego na świecie dystryktu wydobycia rtęci.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kuzminitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć bardzo ostrożnie sprężonego powietrza do usunięcia luźnego kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Kuzminit jest wrażliwy na światło, pod wpływem którego może ciemnieć i ulegać rozkładowi. Należy bezwzględnie unikać ekspozycji na światło słoneczne i silne oświetlenie. Jako minerał rtęci, jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Myć ręce po każdym kontakcie. Nie podgrzewać, ponieważ uwalnia toksyczne pary rtęci. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w całkowitej ciemności, w szczelnym, stabilnym pojemniku (np. pudełku typu "micromount"), aby zapobiec ekspozycji na światło i wilgoć oraz chronić przed uszkodzeniami mechanicznymi. Konieczne jest wyraźne oznaczenie pojemnika jako zawierającego toksyczny minerał rtęci.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej