Kuzelite

Wzór chemiczny: Ca<sub>4</sub>Al<sub>2</sub>(OH)<sub>12</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)·6H<sub>2</sub>O

Kuzelit to rzadki minerał z grupy ettringitu, tworzący bezbarwne lub białe, heksagonalne kryształy tabliczkowe o doskonałej łupliwości.

## Charakterystyka Kuzelit jest uwodnionym siarczanem wapnia i glinu, należącym do nadgrupy ettringitu. Tworzy charakterystyczne, cienkie do grubych, tabliczkowe kryształy o zarysie heksagonalnym. Najczęściej występuje w postaci niewielkich, bezbarwnych lub białych płytek, które mogą tworzyć wachlarzowate lub różyczkowate skupienia i naskorupienia. Jest minerałem kruchym i bardzo miękkim. ## Właściwości fizyczne Twardość kuzelitu w skali Mohsa wynosi około 2.5, co czyni go minerałem bardzo podatnym na zarysowania. Ma stosunkowo niską gęstość, około 2,01 g/cm³. Charakteryzuje się doskonałą łupliwością w jednej płaszczyźnie, równoległej do podstawy heksagonalnych kryształów. Połysk jest szklisty, a na powierzchniach łupliwości staje się perłowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego barwnych odmian ani nazw handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Hansa-Jürgena Kuzela (1932–1997), niemieckiego mineraloga i chemika z Uniwersytetu w Erlangen, który wniósł znaczący wkład w badania syntetycznych faz cementowych, w tym sztucznego odpowiednika kuzelitu. Został on oficjalnie uznany za nowy minerał w 1997 roku. Miejscem typowym jest kamieniołom bazaltu Zeilberg w Bawarii (Niemcy). ## Zastosowania Kuzelit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous, Pearly on cleavages
Rysa
White
Gęstość
2.01
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną kuzelitu jest jego pokrój w formie sześciobocznych, tabliczkowych kryształów. Inne istotne cechy to niska twardość, doskonała łupliwość w jednym kierunku z perłowym połyskiem na płaszczyznach oddzielania oraz występowanie w specyficznym środowisku geologicznym. ## Odróżnianie od podobnych Kuzelit bywa mylony z innymi białymi minerałami tabliczkowymi, takimi jak brucyt czy gibbsyt. Odróżnienie go na podstawie wyglądu jest trudne i często wymaga analizy chemicznej lub rentgenowskiej (XRD). Pomocna jest identyfikacja minerałów towarzyszących, typowych dla jego paragenezy (np. ettringit, afwillit). ## Formy kryształów Kryształy kuzelitu mają pokrój tabliczkowy, heksagonalny. Zwykle są niewielkie, o średnicy nieprzekraczającej kilku milimetrów. Często zrastają się w różyczkowate lub wachlarzowate agregaty, a także tworzą cienkie naskorupienia na skałach.

Środowisko występowania

## Geneza Kuzelit jest minerałem wtórnym, powstającym w warunkach niskotemperaturowego przeobrażenia. Najczęściej tworzy się w ksenolitach skał węglanowych (wapieni) zmienionych kontaktowo przez magmę bazaltową. Jest również znaną fazą powstającą podczas hydratacji cementu portlandzkiego. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wapienia kontaktowego, takimi jak ettringit, afwillit, tobermoryt, hydrokalumit, jennit, a także z kalcytem i minerałami z grupy apofyllitu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska kuzelitu na świecie są nieliczne. Obejmują one przede wszystkim lokalizację typową - kamieniołom Zeilberg w Bawarii oraz kompleks wulkaniczny Bellerberg w górach Eifel w Niemczech. Znany jest również z formacji Hatrurim w Izraelu, a także z pojedynczych wystąpień w Japonii i Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska kuzelitu zależy od doskonałości i wielkości jego heksagonalnych kryształów. Najbardziej cenione są dobrze wykształcone, ostre, przezroczyste płytki, zwłaszcza tworzące estetyczne, różyczkowate agregaty. Wysoko oceniane są także okazy, na których kuzelit kontrastuje z barwną skałą macierzystą lub współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych okazów uważa się niemieckie lokalizacje: kamieniołom Zeilberg w Bawarii oraz rejon Bellerberg w Eifel. Okazy z tych miejsc są najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w mikrominerałach i minerałach rzadkich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kuzelitu są ekstremalnie delikatne i miękkie. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub ostrożnie zdmuchiwać pył strumieniem powietrza z gruszki fotograficznej. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i innymi płynami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na wodę, która może prowadzić do jego uszkodzenia lub rozpadu. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Ze względu na niską twardość i doskonałą łupliwość jest bardzo podatny na uszkodzenia mechaniczne, w tym zarysowania i pęknięcia. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach (np. typu "micromount"), aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Należy zapewnić stabilne warunki otoczenia, z dala od źródeł drgań i gwałtownych zmian temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej