Kröhnkite

Wzór chemiczny: Na<sub>2</sub>Cu<sup>2+</sup>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·2H<sub>2</sub>O

Kröhnkit to uwodniony siarczan sodu i miedzi, tworzący charakterystyczne niebieskie, włókniste agregaty i dobrze wykształcone kryształy.

## Charakterystyka Kröhnkit jest uwodnionym siarczanem sodu i miedzi, cenionym przez kolekcjonerów za intensywnie niebieską barwę. Zazwyczaj występuje w postaci skupień włóknistych, promienistych lub nerkowatych. Tworzy również dobrze wykształcone, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy, często zebrane w druzy i szczotki krystaliczne. Jest minerałem wtórnym, powstającym w suchych, pustynnych warunkach. ## Właściwości fizyczne Kryształy kröhnkitu wykazują szklisty połysk. Minerał jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5-3. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość kröhnkitu jest większa od gęstości kwarcu i wynosi około 2.9 g/cm³. ## Barwy i odmiany Kröhnkit występuje w różnych odcieniach niebieskiego, od jasnego błękitu po lazurowy i ciemnoniebieski. Czasami bywa zielonkawoniebieski. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska B. Kröhnke, niemieckiego chemika i metalurga, który jako pierwszy zsyntetyzował ten związek chemiczny. Minerał został opisany po raz pierwszy w 1876 roku przez Ignacego Domeykę na podstawie okazów znalezionych w kopalni Chuquicamata w Chile. ## Zastosowania Kröhnkit nie ma znaczenia przemysłowego. Jest natomiast poszukiwanym i cenionym kamieniem kolekcjonerskim ze względu na atrakcyjny kolor i formy występowania.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5-3
Połysk
Vitreous
Rysa
Light blue
Gęstość
2.9
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kröhnkit najłatwiej rozpoznać po jego intensywnie niebieskiej barwie, szklistym połysku oraz charakterystycznych formach występowania - włóknistych agregatach lub dobrze wykształconych kryształach. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego rozpuszczalność w wodzie. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z chalkantytem, który również jest niebieskim, rozpuszczalnym w wodzie siarczanem miedzi. Kröhnkit krystalizuje jednak w układzie jednoskośnym (chalkantyt w trójskośnym) i często tworzy agregaty włókniste, co jest dla niego bardziej typowe. Od innych niebieskich minerałów wtórnych miedzi (np. azurytu, linarytu) odróżnia go niska twardość i rozpuszczalność w wodzie. ## Formy kryształów Kryształy kröhnkitu są zazwyczaj pryzmatyczne, często wydłużone, spłaszczone lub tabliczkowe. Powszechnie tworzy skupienia włókniste, promieniste, kuliste, a także masywne i ziarniste. Występuje również w formie skorup i nalotów.

Środowisko występowania

## Geneza Kröhnkit jest minerałem wtórnym, typowym dla stref utleniania złóż kruszców miedzi. Powstaje w warunkach klimatu suchego (pustynnego) w wyniku ewaporacji (odparowania) roztworów bogatych w miedź, sód i siarczany. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi siarczanami i minerałami wtórnymi strefy utleniania. Typowe minerały towarzyszące to chalkantyt, blödyt, mirabilit, antlerit, brochantyt, natrochalkocyt, atacamit i gips. ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane na świecie stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy kröhnkitu, to kopalnia Chuquicamata na pustyni Atakama w Chile. Występuje również w innych miejscach w Chile (np. kopalnia Quetena), a także w Australii (kopalnia Dome Rock Copper) i USA (Arizona).

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy kröhnkitu to te z dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami o intensywnie niebieskiej barwie, osadzone na niewielkiej matrycy skalnej. Duże, efektowne druzy i szczotki krystaliczne osiągają wysokie ceny. Atrakcyjne są również bogate, włókniste agregaty o żywym kolorze. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z klasycznej lokalizacji - kopalni Chuquicamata w regionie Antofagasta w Chile. Uważane są one za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Kröhnkit jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, które mogą uszkodzić lub całkowicie rozpuścić okaz. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę i chemikalia. Należy chronić go przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych, które mogą powodować blaknięcie. ## Przechowywanie Okazy kröhnkitu wymagają przechowywania w suchych warunkach. Najlepiej umieścić je w szczelnym, zamykanym pudełku (np. typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Należy unikać trzymania go w wilgotnych pomieszczeniach, takich jak piwnice.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej