Krennerite

Wzór chemiczny: Au₃AgTe₈

Krenneryt to rzadki tellurek złota i srebra, tworzący charakterystyczne, prążkowane pryzmatyczne kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Krenneryt jest rzadkim minerałem z grupy tellurków, chemicznie klasyfikowanym jako tellurek złota i srebra. Jego kryształy są zazwyczaj niewielkie, o pokroju pryzmatycznym, często wydłużone i wyraźnie prążkowane wzdłuż głównej osi. Powierzchnie kryształów wykazują silny, metaliczny połysk. Minerał ten jest kruchy i nieprzezroczysty. Występuje w postaci pojedynczych kryształów lub w zrostach z innymi tellurkami. ## Właściwości fizyczne Krenneryt charakteryzuje się twardością 2,5 w skali Mohsa, co czyni go minerałem miękkim. Jego gęstość jest wysoka i wynosi około 8,62 g/cm³. Połysk jest silnie metaliczny, a minerał jest całkowicie nieprzezroczysty. Posiada doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Barwa krennerytu waha się od srebrzystobiałej do mosiężnożółtej. Na świeżych powierzchniach jest bardzo jasny, lecz z czasem może matowieć lub pokrywać się patyną. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1877 roku przez węgierskiego mineraloga Josepha Krennera (1839–1920), od którego nazwiska pochodzi jego nazwa. Odkrycia dokonano w kopalni Săcărâmb w Rumunii, która jest jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Ze względu na zawartość złota, krenneryt jest podrzędnym źródłem tego kruszcu w złożach, w których występuje w większych ilościach. Dla kolekcjonerów stanowi przede wszystkim cenny i poszukiwany minerał ze względu na rzadkość występowania i dobrze wykształcone kryształy.

Właściwości

Twardość Mohsa
2-3
Barwa
Silver white
Połysk
Metallic
Rysa
Greenish-black
Gęstość
8.62
Łupliwość
on {001}; Ramdohr (1969) mentions as second "very indistinct" cleavage without specifying orientation.
Przełam
Irregular/Uneven,Sub-Conchoidal
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Krenneryt można rozpoznać po jego srebrzystobiałej do mosiężnożółtej barwie, silnym metalicznym połysku oraz charakterystycznych, prążkowanych pryzmatycznych kryształach. Jego wysoka gęstość jest również istotną cechą diagnostyczną. Jest minerałem miękkim i kruchym. ## Odróżnianie od podobnych Krenneryt jest bardzo podobny do sylwanitu i kalawerytu, z którymi często współwystępuje. Od sylwanitu różni się brakiem charakterystycznych dla niego pismopodobnych zrostów. Od kalawerytu, który krystalizuje w układzie jednoskośnym, odróżnienie bez badań laboratoryjnych (np. XRD) jest często niemożliwe, chociaż kalaweryt rzadziej tworzy tak wyraźnie pryzmatyczne i prążkowane kryształy. Piryt jest znacznie twardszy (6-6,5) i ma inną formę kryształów. ## Formy kryształów Kryształy krennerytu są słupkowe lub pryzmatyczne, często z pionowymi prążkami na ścianach. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, wrosłe kryształy lub w niewielkich skupieniach. Rzadziej tworzy skupienia ziarniste lub masywne.

Środowisko występowania

## Geneza Krenneryt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskotemperaturowych żyłach kruszcowych, bogatych w złoto i tellur. Zazwyczaj tworzy się w późnych etapach krystalizacji, w asocjacji z innymi tellurkami i siarczkami. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi tellurkami złota i srebra, takimi jak kalaweryt, sylwanit, petzyt i hessyt. Towarzyszą mu również: złoto rodzime, piryt, sfaleryt, tetraedryt, kwarc, dolomit i fluoryt. ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne stanowiska krennerytu znajdują się w Săcărâmb (dawniej Nagyág) w Rumunii. Inne znane lokalizacje to Cripple Creek w Kolorado (USA), Kalgoorlie w Australii Zachodniej oraz Kirkland Lake w Ontario (Kanada). Wystąpienia odnotowano również w regionie Fidżi (Vatukoula).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy krennerytu to te z ostro zakończonymi, dobrze wykształconymi i wyraźnie prążkowanymi kryształami o silnym metalicznym połysku. Duże znaczenie ma wielkość kryształów - okazy przekraczające centymetr są wyjątkowo rzadkie i poszukiwane. Atrakcyjność podnosi również kontrastujące tło, na przykład biały kwarc, oraz asocjacja z innymi rzadkimi tellurkami lub złotem rodzimym. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z historycznej lokalizacji Săcărâmb w Rumunii. Bardzo dobrej jakości kryształy, często o znacznych rozmiarach, dostarczały również kopalnie w Cripple Creek w Kolorado, które są obecnie uważane za najlepsze źródło tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy krennerytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając jedynie miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego miękkość i doskonałą łupliwość, należy unikać mycia w wodzie i czyszczenia mechanicznego. Czyszczenie ultradźwiękowe jest absolutnie zabronione. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na zarysowania i uderzenia. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na nagłe zmiany temperatury. Długotrwała ekspozycja na wilgotne powietrze może powodować powolne utlenianie i matowienie powierzchni. ## Przechowywanie Krenneryt powinien być przechowywany w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć kontaktu z twardszymi minerałami. Najlepiej trzymać go w stabilnych warunkach, z dala od źródeł wibracji, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej