Krausite

Wzór chemiczny: KFe<sup>3+</sup>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·H<sub>2</sub>O

Krausyt to rzadki, kruchy siarczan potasu i żelaza, tworzący charakterystyczne, krótkie pryzmatyczne kryształy o intensywnie żółtej barwie.

## Charakterystyka Krausyt jest uwodnionym siarczanem potasu i żelaza, znanym z tworzenia dobrze wykształconych, krótkich kryształów pryzmatycznych. Typowe okazy mają intensywną, cytrynowożółtą do zielonkawożółtej barwę i szklisty połysk. Minerał ten jest kruchy i często występuje w postaci skupień małych, promienistych lub sferulitycznych agregatów na skałach macierzystych. ## Właściwości fizyczne Krausyt charakteryzuje się stosunkowo niską twardością, wynoszącą około 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2.84 g/cm³. Jest rozpuszczalny w wodzie. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w odcieniach od jasnożółtego i cytrynowożółtego do zielonkawożółtego. Nie wyróżnia się nazwanych odmian, a jego barwa jest dość stała i charakterystyczna. ## Historia i nazwa Krausyt został po raz pierwszy opisany w 1933 roku przez Williama F. Foshaga na podstawie okazów znalezionych w Calico Hills w Kalifornii, USA. Nazwa minerału honoruje Edwarda Henry'ego Krausa (1875-1973), profesora mineralogii na Uniwersytecie Michigan i dziekana tamtejszego College of Pharmacy. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, kruchość i rozpuszczalność w wodzie, krausyt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
2.835-2.843
Łupliwość
Dobra na {010}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Krausyt można rozpoznać po jego charakterystycznej, intensywnie żółtej barwie, szklistym połysku i typowych, krótkich kryształach pryzmatycznych. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego niska twardość (ok. 2.5) oraz rozpuszczalność w wodzie. Reakcja na wilgoć jest jednym z najprostszych testów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi siarczanami o żółtej barwie, takimi jak jarosyt czy kopiapit. Jarosyt jest jednak twardszy (2.5-3.5) i nie rozpuszcza się w wodzie. Kopiapit często tworzy naloty i skorupy, rzadziej dobrze wykształcone kryształy, i ma inny skład chemiczny. Test rozpuszczalności w wodzie jest najlepszym sposobem na odróżnienie krausytu. ## Formy kryształów Tworzy krótkie, pryzmatyczne kryształy o przekroju zbliżonym do kwadratu lub prostokąta, często zakończone płaskimi pinakoidami. Występuje również w postaci promienistych agregatów, sferulitów oraz skupień ziarnistych i włóknistych.

Środowisko występowania

## Geneza Krausyt jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku ewaporacji (odparowania) roztworów bogatych w siarczany. Tworzy się w warunkach pustynnych i suchych, w strefach utleniania złóż siarczkowych, a także jako produkt ekshalacji wulkanicznych (fumaroli). ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi siarczanami i minerałami ewaporacyjnymi, takimi jak thenardyt, ałunogen, voltait, kopiapit, metawoltyn, a także z siarką rodzimą, gipsem i halitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to Calico Hills w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA. Znany jest również z kopalni w Boron (Kalifornia), z kopalni Chuquicamata w Chile, z wulkanu Wezuwiusz we Włoszech oraz z kilku lokalizacji w Iranie i Chinach.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy krausytu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, cytrynowożółtej barwie i dobrej przezroczystości. Ważny jest kontrast z matrycą skalną oraz wielkość kryształów - im większe i bardziej wyraziste, tym okaz jest cenniejszy. Atrakcyjne są również promieniste agregaty o jedwabistym połysku. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z historycznej lokalizacji w Calico Hills w Kalifornii. Charakteryzują się one klasycznym wykształceniem i są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Krausyt jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można używać wyłącznie bardzo miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z dużej odległości i o niskim ciśnieniu. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i innymi płynami, które mogą rozpuścić lub uszkodzić minerał. Należy go chronić przed wysoką wilgotnością powietrza, która może prowadzić do jego degradacji. Unikać także wstrząsów i uderzeń ze względu na jego kruchość. ## Przechowywanie Okazy krausytu należy przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w szczelnie zamykanym pojemniku (np. klaseryku) z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętej gablocie, z dala od źródeł wilgoci i gwałtownych zmian temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej