Kratochvílite

Wzór chemiczny: C₁₃H₁₀

Kratochvilit to bardzo rzadki, organiczny minerał będący naturalnym węglowodorem aromatycznym, występujący w postaci kruchych, bezbarwnych lub żółtawych nalotów i kryształów.

## Charakterystyka Kratochvilit jest naturalnie występującym węglowodorem aromatycznym, blisko spokrewnionym z fluorenem. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, które rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Najczęściej występuje w formie cienkich nalotów, powłok lub drobnych skupień krystalicznych na skałach macierzystych, takich jak łupki czy węgiel. Jest minerałem bardzo kruchym i miękkim. ## Właściwości fizyczne Kryształy kratochvilitu charakteryzują się twardością wynoszącą zaledwie 1-2 w skali Mohsa, co czyni je niezwykle delikatnymi. Mają połysk szklisty do żywicznego. Są przezroczyste do przeświecających. Ze względu na swoją naturę, okazy są bardzo lekkie. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny, biały, żółtawy lub bladożółty. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Kratochvilit został po raz pierwszy opisany w 1937 roku przez czeskich mineralogów Jaroslava Koka i Radima Nováčka. Nazwa minerału honoruje Josefa Kratochvíla (1878-1958), czeskiego profesora petrografii i geologii złożowej na Uniwersytecie Karola w Pradze, autora wielotomowego dzieła o topografii mineralogicznej Czech. ## Zastosowania Kratochvilit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako przykład rzadkiego minerału organicznego.

Właściwości

Twardość Mohsa
1-2
Barwa
Colorless
Połysk
Vitreous, Resinous
Rysa
White
Gęstość
1.206
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kratochvilit rozpoznaje się po jego ekstremalnej miękkości i kruchości, niskiej temperaturze topnienia oraz charakterystycznym występowaniu w postaci drobnych, tabliczkowych kryształów na łupkach węglowych lub w kopalniach węgla. Pod wpływem promieniowania ultrafioletowego wykazuje intensywną, niebieską fluorescencję. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi minerałami organicznymi, takimi jak evenkit czy idrialit, które występują w podobnych środowiskach. Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, jednak silna niebieska fluorescencja jest cechą dość charakterystyczną dla kratochvilitu. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy o przekroju rombowym, często spłaszczone. Występuje również w postaci drobnoziarnistych agregatów, nalotów i cienkich powłok.

Środowisko występowania

## Geneza Kratochvilit jest minerałem pochodzenia organicznego. Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur lub w trakcie pożarów podziemnych złóż węgla kamiennego i łupków bitumicznych. Krystalizuje z gazów i par bogatych w węglowodory, osadzając się w szczelinach i na powierzchni skał. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z siarką rodzimą, realgarem, aurypigmentem, a także z innymi minerałami organicznymi, takimi jak idrialit. Zazwyczaj towarzyszy mu materiał węglowy lub bitumiczny. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to miejsce odkrycia w Kladnie (Czechy), a także kopalnie węgla w okolicach Ostrawy (Czechy) i Göttelborn (Saara, Niemcy). Występuje również w kopalniach węgla w Pensylwanii (USA).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, widocznymi gołym okiem kryształami, co jest dużą rzadkością. Ważna jest również estetyczna kompozycja z kontrastującą skałą macierzystą. Ze względu na naturę minerału, nawet mikroskopijne, ale dobrze uformowane kryształy są uważane za wartościowe. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w Czechach (Kladno, region Ostrawy) oraz z kopalni węgla w regionie Saary w Niemczech.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kratochvilitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. W razie konieczności można użyć bardzo ostrożnie sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnego kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na ciepło i może topić się w temperaturze około 83-86°C. Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym, które może powodować jego degradację. Jest rozpuszczalny w alkoholu, eterze i innych rozpuszczalnikach organicznych. Kontakt z wodą może uszkodzić delikatne kryształy. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, stabilnych pojemnikach (np. typu "micromount"), z dala od źródeł ciepła, światła i wilgoci. Ze względu na kruchość, należy unikać wibracji i jakiegokolwiek kontaktu fizycznego.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej