Krasnoshteinite
Wzór chemiczny: Al<sub>8</sub>[B<sub>2</sub>O<sub>4</sub>(OH)<sub>2</sub>](OH)<sub>16</sub>Cl<sub>4</sub>·7H<sub>2</sub>O
Niezwykle rzadki, uwodniony boran glinu, występujący w postaci białych, kruchych skupień o jedwabistym połysku.
Opis
## Charakterystyka Krasnoshteinit to bardzo rzadki minerał z grupy boranów. Tworzy skupienia o wyglądzie kredy lub waty szklanej, zbudowane z mikroskopijnych, igiełkowych kryształów. Zazwyczaj występuje w formie białych, promienistych lub splątanych agregatów, które są bardzo kruche i miękkie w dotyku. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy rzadko są widoczne gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, o twardości około 2 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma niewielką gęstość, wynoszącą około 2,02 g/cm³. Połysk jest najczęściej jedwabisty w przypadku skupień włóknistych lub matowy i ziemisty w przypadku form zbitych. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. ## Barwy i odmiany Krasnoshteinit jest minerałem o barwie białej lub bezbarwnym. Nie są znane jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Jego nazwa upamiętnia Arkadija A. Krasnoshteina (1935–2007), rosyjskiego geologa i specjalistę od złóż lazurytu, który badał rejon odkrycia minerału. Miejscem typowym jest złoże lazurytu Malo-Bystrinskoe w rejonie jeziora Bajkał w Rosji. ## Zastosowania Krasnoshteinit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i mikromontażach.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Krasnoshteinit rozpoznaje się głównie na podstawie jego unikalnego miejsca występowania i paragenezy mineralnej. Charakterystyczne są białe, bardzo miękkie i lekkie agregaty o jedwabistym lub ziemistym połysku. Kluczową cechą jest jego reakcja na wodę - rozpuszcza się. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi białymi, wtórnymi minerałami o włóknistej lub ziemistej budowie, takimi jak shabynit czy niektóre zeolity. Odróżnienie w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwe. Shabynit, często współwystępujący z krasnoshteinite, jest boranem magnezu, a nie glinu, co można stwierdzić jedynie za pomocą analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne kryształy o pokroju igiełkowym lub włoskowym. Kryształy te łączą się w splątane, włókniste masy, promieniste agregaty lub zbite skupienia przypominające kredę.
Środowisko geologiczne
## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w specyficznych warunkach geochemicznych. Formuje się w strefach hydrotermalnych przeobrażeń skał węglanowych (marmurów), w środowisku bogatym w bor i chlor. Jego powstawanie jest związane z alteracją wcześniejszych minerałów w złożach lazurytu. ## Asocjacje mineralne Krasnoshteinit występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów boranowych i chlorkowych. Najczęściej współwystępuje z shabynitem, iowaitem, ekaterynitem, a także z kalcytem i dolomitem, które tworzą skałę macierzystą. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i dobrze udokumentowanym miejscem występowania krasnoshteinitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże lazurytu Malo-Bystrinskoe, położone nad rzeką Malaya Bystraya, w pobliżu jeziora Bajkał na Syberii w Rosji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Jakość okazów krasnoshteinitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i czystości skupień na matrycy skalnej. Ponieważ jest to minerał do kolekcji mikromontażowych, okazy z widocznymi, choćby pod mikroskopem, promienistymi agregatami są wyżej cenione niż zbite, ziemiste masy. Dużą wartość dodaje również obecność rzadkich minerałów towarzyszących na tym samym okazie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest złoże Malo-Bystrinskoe w Rosji. Minerał ten nie jest znany z żadnych innych lokalizacji na świecie, co czyni go niezwykle pożądanym przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach z konkretnych lokalizacji (tzw. "locality collectors") oraz w rzadkich gatunkach.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy krasnoshteinitu są ekstremalnie wrażliwe. Należy czyścić je wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub delikatnego strumienia sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Absolutnie unikać kontaktu z wodą. ## Czego unikać Minerał jest rozpuszczalny w wodzie. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza. Jest bardzo miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i wibracjami. Należy również unikać wszelkich chemikaliów i wysokiej temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnie zamykanych pojemnikach (np. typu "perky box"), aby chronić je przed wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i światła słonecznego.