Kostovite
Wzór chemiczny: AuCuTe₄
Kostovit to rzadki tellurek złota i miedzi, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku i srebrzystobiałej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2-2.5
- Barwa
- Grayish white
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Greyish-black
- Gęstość
- 8.43
- Łupliwość
- Distinct in one direction
- Przełam
- Sectile
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie kostovitu wymaga specjalistycznego sprzętu, najczęściej mikroskopu stereoskopowego oraz analizy chemicznej (EDS/WDS). Cechami wizualnymi sugerującymi jego obecność są mikroskopijne, srebrzystobiałe blaszki o metalicznym połysku, często z tęczowym nalotem, występujące w asocjacji z innymi tellurkami złota i srebra. ## Odróżnianie od podobnych Kostovit jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od innych rzadkich tellurków, takich jak sylvanit, krenneryt czy calaveryt, bez zaawansowanych metod analitycznych. Wszystkie te minerały tworzą podobne, małe kryształy o metalicznym połysku. Pewna identyfikacja opiera się wyłącznie na stwierdzeniu obecności złota, miedzi i telluru w odpowiednich proporcjach. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, a także blaszki, łuski i nieregularne ziarna. Zazwyczaj występuje w formie wrostków w innych minerałach lub tworzy z nimi subtelne zrosty.
Środowisko występowania
## Geneza Kostovit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskich i średnich temperaturach w żyłach kruszcowych bogatych w złoto i tellur. Jest jednym z ostatnich minerałów krystalizujących w sekwencji powstawania tellurków. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi tellurkami, takimi jak sylvanit, krenneryt, calaveryt, hessyt, petzyt, a także z złotem rodzimym, pirytem, chalkopirytem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego bardzo rzadkiego minerału to: - Chelopech w Bułgarii (miejsce odkrycia). - Kochbulak w Uzbekistanie. - Cripple Creek w Kolorado i Ballard w hrabstwie Grant, Nowy Meksyk, USA. - Kopalnia Emperor na Viti Levu, Fidżi. - Rosia Montana w Rumunii.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału jak kostovit, głównym kryterium wartości jest sama potwierdzona obecność minerału na matrycy skalnej. Dodatkową wartość mają okazy z dobrze wykształconymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami o wyraźnym zarysie. Ważna jest również bogata asocjacja z innymi rzadkimi tellurkami, co podnosi wartość naukową i kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i najbardziej pożądane uchodzą okazy z miejsca typowego w Chelopech w Bułgarii oraz z kopalni Emperor na Fidżi, skąd pochodzą jedne z lepiej wykształconych mikrokryształów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy kostovitu, ze względu na ich mikroskopijny rozmiar i delikatność, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu mechanicznego. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i zasadami. Minerał jest bardzo miękki i plastyczny, więc jest podatny na zarysowania i odkształcenia. Powierzchnia może matowieć pod wpływem wilgoci i tlenu z powietrza, dlatego warto ograniczyć ekspozycję na zmienne warunki atmosferyczne. ## Przechowywanie Najlepszym sposobem przechowywania kostovitu jest umieszczenie go w specjalistycznym pudełku na mikrominerały (tzw. micromount box), które chroni okaz przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i bezpośrednim kontaktem. Przechowywać w suchym miejscu, z dala od źródeł zanieczyszczeń chemicznych.