Kopernikite

Wzór chemiczny: K(Ti₄+₇Cr₃+)O₁₆

Kopernikit to ekstremalnie rzadki minerał z grupy priderytu, odkryty w polskim meteorycie Morasko, występujący wyłącznie w postaci mikroskopijnych ziaren.

## Charakterystyka Kopernikit jest rzadkim tlenkiem potasu, tytanu i chromu należącym do grupy priderytu. Występuje wyłącznie w postaci mikroskopijnych ziaren wewnątrz inkluzji krzemianowych w meteorytach żelaznych. W masie przyjmuje barwę ciemnozieloną, natomiast w cienkich przekrojach staje się żółtozielony. Z racji swoich mikroskopijnych rozmiarów nie tworzy okazów makroskopowych, a jego identyfikacja wymaga zaawansowanych badań analitycznych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten krystalizuje w układzie tetragonalnym. Jego twardość w skali Mohsa wynosi 5,5, a gęstość została określona na 3,92 g/cm³. Rysa kopernikitu ma jasnozielony odcień. Ze względu na występowanie w formie mikrokryształów, wiele cech makroskopowych jest trudnych do bezpośredniej obserwacji. ## Barwy i odmiany Kopernikit nie posiada znanych odmian. Jego barwa jest ściśle związana z grubością ziarna – od ciemnozielonej w grubszych, masywnych fragmentach do żółtozielonej w bardzo cienkich warstwach. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany na podstawie badań meteorytu Morasko, znalezionego na terenie dzisiejszego Poznania w Polsce. Jego nazwa honoruje Mikołaja Kopernika, wybitnego polskiego astronoma. Został oficjalnie zatwierdzony przez International Mineralogical Association (IMA).

Właściwości

Twardość Mohsa: 5.5-0
Barwa: ciemnozielona w zbitych ziarnach do żółtozielonej w cienkich ziarnach,
Rysa: jasnozielona
Gęstość: 3.92
Układ krystaliczny: tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie kopernikitu w warunkach amatorskich lub terenowych jest niemożliwe. Minerał ten identyfikuje się wyłącznie w badaniach laboratoryjnych, wykorzystując mikrosondę elektronową lub dyfrakcję rentgenowską w obrębie polerowanych przekrojów meteorytów. ## Odróżnianie od podobnych Chemicznie i strukturalnie jest spokrewniony z innymi minerałami z grupy priderytu. W inkluzjach meteorytowych może współwystępować z kosmochlorem, który również zawiera chrom i ma zieloną barwę. Odróżnienie tych minerałów wymaga precyzyjnej analizy składu chemicznego. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, masywne ziarna. Nie zaobserwowano dotąd dobrze wykształconych, makroskopowych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Kopernikit jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstaje w specyficznych warunkach redukcyjnych wewnątrz ciał macierzystych meteorytów żelaznych, krystalizując w obrębie inkluzji krzemianowych. ## Asocjacje mineralne Występuje w ścisłej asocjacji z innymi minerałami meteorytowymi. W typowej lokalizacji towarzyszą mu pirokseny, oliwin, troilit, grafit, schreibersyt oraz kosmochlor. ## Lokalizacje Lokalizacją typową (type locality) jest meteoryt Morasko, znaleziony w granicach dzisiejszego Poznania (województwo wielkopolskie, Polska).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Kopernikit nie występuje jako samodzielny minerał kolekcjonerski. Jego wartość opiera się wyłącznie na obecności w udokumentowanych, badanych naukowo fragmentach meteorytu Morasko. Dla kolekcjonerów znaczenie ma sam fakt posiadania wypolerowanej płytki meteorytu z inkluzjami krzemianowymi, w których potencjalnie mogą znajdować się mikroskopijne ziarna tego minerału. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów zawierających ten minerał jest spadek meteorytu Morasko na terenie Polski.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Kopernikit występuje wyłącznie jako mikroskopijny składnik meteorytów żelaznych. Pielęgnacja dotyczy zatem całych okazów meteorytów, które należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wilgoci, wody oraz wszelkich środków chemicznych. Żelazna matryca meteorytu (zbudowana głównie z kamacytu i taenitu), w której tkwi minerał, jest wysoce podatna na utlenianie i rdzewienie. ## Przechowywanie Okazy meteorytów zawierające kopernikit powinny być przechowywane w suchym środowisku, najlepiej w szczelnych pojemnikach z dodatkiem żelu krzemionkowego (silikażelu) pochłaniającego wilgoć. Wskazane jest utrzymywanie stałej temperatury i niskiej wilgotności powietrza.

Zobacz minerały w sklepie

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

https://www.mindat.org/min-499374.html

Źródła

Czytaj więcej