Kolicite

Wzór chemiczny: Zn<sup>2+</sup><sub>4</sub>Mn<sup>2+</sup><sub>7</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(SiO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>8</sub>

Kolicyt to bardzo rzadki arsenian-krzemian cynku i manganu, tworzący niewielkie, pomarańczowożółte kryształy, znany głównie z Franklin w USA.

## Charakterystyka Kolicyt jest złożonym arsenianem i krzemianem cynku oraz manganu, występującym niezwykle rzadko. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub niemal izometryczne kryształy, które rzadko przekraczają 1 mm wielkości. Najczęściej spotykany jest w formie drobnych skupień, nalotów i żyłek, zbudowanych z subparalelnie ułożonych kryształów. Jego barwa jest charakterystyczna i waha się od intensywnie pomarańczowożółtej do żółtopomarańczowej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości 4.5 w skali Mohsa. Charakteryzuje się połyskiem szklistym, na niektórych powierzchniach przechodzącym w subdiamentowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 4.1 g/cm³. ## Barwy i odmiany Kolicyt nie tworzy odmian barwnych, a jego kolor jest stały i mieści się w gamie odcieni pomarańczowożółtych. Nie są znane również żadne odmiany handlowe tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Johna M. Kolica (ur. 1945), amerykańskiego chemika i kolekcjonera minerałów z New Jersey, który odkrył pierwsze okazy. Kolicyt został opisany jako nowy gatunek minerału w 1979 roku przez Paula J. Dunna, Donalda R. Peacora i B. D. Sturmana. Miejscem typowym jest kopalnia Sterling w Sterling Hill, Ogdensburg, w hrabstwie Sussex (New Jersey, USA). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, kolicyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów, zwłaszcza mikromontów.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Vitreous to Sub-Adamantine
Rysa
Light yellow
Gęstość
4.1
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami pozwalającymi na identyfikację kolicytu są jego charakterystyczna pomarańczowożółta barwa, doskonała łupliwość w jednym kierunku oraz specyficzne środowisko występowania. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów tworzących agregaty. ## Odróżnianie od podobnych Kolicyt może być mylony z innymi pomarańczowymi minerałami z Franklin i Sterling Hill, takimi jak hodgkinsonit czy klinohedryt. Hodgkinsonit zazwyczaj tworzy większe, pryzmatyczne kryształy o innym pokroju. Klinohedryt, choć podobny barwą, charakteryzuje się intensywną pomarańczową fluorescencją w świetle ultrafioletowym, której kolicyt nie wykazuje. ## Formy kryształów Kryształy kolicytu są tabliczkowe, często spłaszczone zgodnie z płaszczyzną podstawy. Zwykle występują w postaci promienistych lub subparalelnych agregatów, tworząc powłoki i wypełnienia w szczelinach skalnych.

Środowisko występowania

## Geneza Kolicyt jest wtórnym minerałem hydrotermalnym, który powstał w obrębie zmetamorfizowanego, stratoidalnego złoża rud cynku i manganu. Jego geneza jest ściśle związana z unikalnymi warunkami chemicznymi panującymi w złożu Franklin w New Jersey. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych, często rzadkich, minerałów ze złoża Franklin. Do najczęstszych asocjacji należą willemit, franklinit, cynkit, hodgkinsonit, klinohedryt, datolit oraz baryt. ## Lokalizacje Kolicyt jest minerałem ekstremalnie rzadkim, a jego głównym i praktycznie jedynym miejscem występowania w jakości kolekcjonerskiej jest lokalizacja typowa - kopalnia Sterling, Sterling Hill, Ogdensburg, New Jersey, USA. Notowany był również w śladowych ilościach w kopalni Franklin.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy kolicytu to te, które charakteryzują się bogatą krystalizacją na stosunkowo dużej powierzchni matrycy skalnej. Ważna jest intensywność i czystość pomarańczowożółtej barwy, a także wielkość i ostrość krawędzi poszczególnych kryształów. Dodatkową wartość stanowią atrakcyjne wizualnie asocjacje z innymi rzadkimi minerałami z Franklin, takimi jak klinohedryt czy hodgkinsonit. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem wartościowych okazów kolekcjonerskich kolicytu jest kompleks kopalń Franklin - Sterling Hill w New Jersey, USA. Okazy z tej lokalizacji są uważane za klasykę mineralogiczną i są bardzo poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach tego złoża oraz w mikromontach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kolicytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka i wody destylowanej do usunięcia kurzu i luźnych zanieczyszczeń. Nie zaleca się stosowania myjek ultradźwiękowych ani silnych strumieni wody, które mogłyby uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Minerał jest stosunkowo miękki (twardość 4.5), dlatego należy chronić go przed zarysowaniem przez twardsze minerały. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Jako arsenian, wymaga zachowania podstawowych środków ostrożności - po kontakcie z okazem zaleca się umycie rąk. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy kolicytu, zwłaszcza mikromonty, najlepiej przechowywać w zamykanych, wyściełanych pudełkach, które chronią je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy je oddzielać od innych, twardszych minerałów.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej