Kolarite

Wzór chemiczny: PbTeCl<sub>2</sub>

Kleryt to rzadki tellurek ołowiu i chloru, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku, odkryty w Indiach.

## Charakterystyka Kleryt jest bardzo rzadkim minerałem z grupy halogenków, chemicznie klasyfikowanym jako tellurek chlorku ołowiu. Występuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych kryształów, osiągających rozmiary do 0.3 mm, które często tworzą rozetowe lub łuskowate agregaty. Jego wygląd jest niepozorny, a identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych. Jest nieprzezroczysty i ma metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na ekstremalnie małe rozmiary kryształów, wiele właściwości fizycznych klerytu nie zostało precyzyjnie określonych. Twardość jest zbyt niska, by ją zmierzyć standardowymi metodami, ale szacuje się ją na około 2.5 w skali Mohsa. Minerał wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co odpowiada jego tabliczkowej budowie. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 6.38 g/cm³. ## Barwy i odmiany Kleryt ma barwę od brązowoszarej do stalowoszarej, z wyraźnie metalicznym połyskiem. W świetle odbitym pod mikroskopem jego barwa jest kremowobiała. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1985 roku przez zespół radzieckich i indyjskich mineralogów pod kierownictwem M.S. Kaikini. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - historycznych kopalń złota Kolar Gold Fields w stanie Karnataka w Indiach. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1983 roku. ## Zastosowania Kleryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i rzadki przedstawiciel swojej grupy chemicznej.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Metallic
Rysa
Greyish-black
Gęstość
6.38
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja klerytu w warunkach amatorskich jest niemożliwa. Rozpoznanie opiera się na analizie chemicznej (EDS) w celu potwierdzenia obecności ołowiu, telluru i chloru oraz na dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu określenia struktury krystalicznej. Wizualnie są to po prostu bardzo drobne, metaliczne blaszki lub łuski na skale macierzystej. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi drobnymi, metalicznymi minerałami tellurkowymi lub siarczkowymi, takimi jak altait, galena czy molibdenit, które mogą współwystępować w tym samym środowisku. Odróżnienie bez specjalistycznego sprzętu analitycznego nie jest możliwe. Kleryt wyróżnia się unikalnym połączeniem trzech pierwiastków: Pb, Te i Cl. ## Formy kryształów Kleryt tworzy cienkie, tabliczkowe, pseudoheksagonalne kryształy o pokroju płytkowym. Kryształy te zazwyczaj grupują się w rozetowe lub łuskowate agregaty. Rzadziej spotykane są pojedyncze, izolowane blaszki.

Środowisko występowania

## Geneza Kleryt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w końcowych etapach krystalizacji w żyłach kwarcowo-złotonośnych, w warunkach niskich temperatur. Jego obecność jest związana z procesami mineralizacji, w których uczestniczyły roztwory bogate w tellur, ołów i chlor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi tellurkami i siarczkami. Najczęściej towarzyszą mu: złoto rodzime, altait (PbTe), galena (PbS), piryt (FeS₂), chalkopiryt (CuFeS₂), a także inne rzadkie tellurki jak kostovit (AuCuTe₄) i sylwanit (AgAuTe₄). Minerałem towarzyszącym jest również kwarc, stanowiący skałę macierzystą. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania klerytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnie złota Kolar Gold Fields w stanie Karnataka w Indiach. Jest to minerał endemiczny dla tego jednego złoża.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu klerytu zależy przede wszystkim od bogactwa i widoczności agregatów na skale macierzystej. Najbardziej cenione są próbki, na których kryształy, mimo mikroskopijnych rozmiarów, tworzą wyraźne, dobrze uformowane rozetki lub gęste skupienia. Kontrast barwny z otaczającym kwarcem również podnosi atrakcyjność okazu. Ze względu na naturę minerału, czystość i przezroczystość nie mają zastosowania. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie: historycznych kopalń Kolar Gold Fields w Indiach. Kopalnie te są obecnie nieczynne, co sprawia, że nowe okazy nie trafiają na rynek, a historyczne próbki są niezwykle trudne do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary okazów, kleryt praktycznie nigdy nie jest czyszczony. Okazy występują jako drobne wrostki w skale macierzystej i powinny być pozostawione w stanie nienaruszonym. Jakakolwiek próba mechanicznego czyszczenia niemal na pewno zniszczyłaby delikatne kryształy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, w szczególności z kwasami. Należy chronić go przed ultradźwiękami, wysoką temperaturą oraz wszelkimi naprężeniami mechanicznymi i zarysowaniami. Okazów nie wolno myć w wodzie. ## Przechowywanie Okazy klerytu powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", chroniących je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Najlepiej trzymać je w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej