Kokinosite

Wzór chemiczny: Na₂Ca₂[V⁵⁺₁₀O₂₈]·₂₄H₂O

Kokinosite to bardzo rzadki, uwodniony wanadan sodu i wapnia, tworzący kruche, pomarańczowe kryształy i naloty.

## Charakterystyka Kokinosite jest bardzo rzadkim minerałem z grupy deka-wanadanów, należącym do rodziny paskoitu. Tworzy skupienia drobnych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, a także występuje w formie ziemistych nalotów i powłok na skałach macierzystych. Typowe okazy mają intensywną, żółtopomarańczową do brązowopomarańczowej barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest niezwykle miękki, z twardością zaledwie 1.5 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest bardzo kruchy. Jego gęstość wynosi około 2.35 g/cm³. Kryształy wykazują szklisty połysk i są przezroczyste. ## Barwy i odmiany Kokinosite występuje w odcieniach od żółtopomarańczowego do pomarańczowobrązowego. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Kokino, starożytne megalityczne obserwatorium astronomiczne w Macedonii Północnej. Został on formalnie opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku. Miejscem typowym (locus typicus) jest kopalnia Saint Jude w rejonie Slick Rock w stanie Kolorado, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i delikatność, kokinosite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach, szczególnie wanadanach.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1.5
Połysk: Vitreous
Rysa: Yellow
Gęstość: 2.353
Łupliwość: cleavage good on <mi>{01_1}</mi>
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kokinosite można rozpoznać po jego charakterystycznej żółtopomarańczowej barwie, bardzo niskiej twardości (1.5 w skali Mohsa) oraz występowaniu w formie drobnych, tabliczkowych kryształów lub nalotów na skałach osadowych. Żółta rysa jest również cechą pomocniczą. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami wanadu, takimi jak paskoit (pascoite) czy hewettit. Paskoit ma podobną barwę, ale krystalizuje w układzie jednoskośnym i ma nieco inny skład chemiczny. Precyzyjne odróżnienie tych minerałów często wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) lub rentgenowskich (XRD). ## Formy kryształów Kryształy kokinositu są bardzo małe, zwykle nie przekraczają 1 mm. Przybierają formę cienkich, spłaszczonych tabliczek lub listewek. Często tworzą promieniste agregaty, rozety lub występują jako ziemiste, pylaste naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Kokinosite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania złóż uranowo-wanadowych zlokalizowanych w skałach osadowych, głównie piaskowcach. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów wanadu w suchym klimacie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi wanadanami, takimi jak sherwoodit, paskoit (pascoite), hewettit, a także z montmorillonitem, kwarcem i kalcytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania kokinositu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Saint Jude w dystrykcie górniczym Slick Rock, w hrabstwie San Miguel, w stanie Kolorado, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane okazy to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Intensywność i nasycenie pomarańczowej barwy również podnoszą wartość okazu. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, okazy są oceniane głównie pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kokinositu jest kopalnia Saint Jude w Kolorado, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim próbki pochodzą z tej jednej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kokinositu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe na wodę. Nie należy ich czyścić na mokro. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić lub uszkodzić minerał. Należy go chronić przed wszelkimi chemikaliami, wysoką temperaturą oraz bezpośrednim światłem słonecznym, które może powodować jego dehydratację i zmianę barwy. Ze względu na niską twardość jest skrajnie podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku typu "micromount" z dala od światła i źródeł ciepła. Chronić przed wibracjami i uderzeniami.