Klaprothite
Wzór chemiczny: Na<sub>6</sub>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>4</sub>·4H<sub>2</sub>O
Klaprothite to rzadki, rozpuszczalny w wodzie siarczan uranylu, tworzący drobne, żółte kryształy i naloty.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Light yellow
- Gęstość
- 3.29
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną klaprothite jest jego rozpuszczalność w wodzie, co jest rzadkie dla minerałów uranowych. Wyróżnia się także intensywnie żółtą barwą, charakterystyczną fluorescencją w świetle UV oraz silną radioaktywnością. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak uranofan, autunit czy zippeit. Klaprothite odróżnia się od nich przede wszystkim rozpuszczalnością w wodzie. Dokładna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Tworzy bardzo drobne, cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcioboku lub rombu, często wydłużone i spłaszczone. Kryształy te grupują się w niewielkie rozety, wachlarzowate agregaty lub tworzą cienkie, pylaste naloty.
Środowisko występowania
## Geneza Klaprothite jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów wietrzenia i utleniania minerałów uranu (głównie uraninitu) w środowisku bogatym w siarczany. Tworzy się na ścianach starych wyrobisk górniczych, na hałdach i w strefach utleniania złóż uranowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z gipsem, epsomitem, zippeitem, uranopilitem, johannitem i innymi wtórnymi siarczanami uranylu. Minerałem pierwotnym, z którego powstaje, jest zazwyczaj uraninit. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowisko, będące jednocześnie lokalizacją typową, to kopalnia Svornost w Jáchymovie (Krušné Hory, Czechy). Minerał ten został również zidentyfikowany w kopalni Blue Lizard w hrabstwie San Juan, Utah (USA).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, każdy dobrze zidentyfikowany okaz klaprothite jest cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. Najbardziej pożądane są okazy z widocznymi, choćby pod mikroskopem, kryształami o dobrej formie i intensywnej barwie, tworzące bogate naloty na niewielkiej matrycy skalnej. Kontrast z ciemną skałą macierzystą podnosi atrakcyjność wizualną. ## Popularne stanowiska Jedynymi źródłami okazów kolekcjonerskich są jego dwie znane lokalizacje: Jáchymov w Czechach oraz kopalnia Blue Lizard w Utah, USA. Okazy z obu tych miejsc są równie wysoko cenione.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerału **nie wolno czyścić na mokro** ani żadnymi płynami, ponieważ jest rozpuszczalny w wodzie. Do usuwania kurzu można użyć bardzo ostrożnie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości lub miękkiego pędzelka, mając na uwadze kruchość kryształów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, które mogą rozpuścić i zniszczyć okaz. Unikać także nagłych zmian temperatury i bezpośredniego światła słonecznego. Ze względu na radioaktywność, należy unikać bezpośredniego, długotrwałego kontaktu ze skórą i wdychania pyłu. ## Przechowywanie Okazy klaprothite muszą być przechowywane w suchym, szczelnym pojemniku, najlepiej z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Należy go trzymać z dala od innych minerałów, które mogą być wrażliwe na jego radioaktywność. Zawsze myj ręce po kontakcie z minerałem.