Kishonite

Wzór chemiczny: VH<sub>2</sub>

Kiszynit to naturalnie występujący wodorek wanadu, ekstremalnie rzadki minerał znajdowany w postaci mikroskopijnych wrostków w korundzie.

## Charakterystyka Kiszynit jest naturalnym wodorkiem wanadu, opisanym jako minerał w 2013 roku. Występuje w postaci mikroskopijnych, tabliczkowych lub blaszkowych kryształów o heksagonalnym zarysie, osiągających rozmiary do 45 mikrometrów. Jest znajdowany jako inkluzje w kryształach korundu (szafiru) pochodzących ze strefy wulkanicznej Góry Karmel w Izraelu. Ze względu na swój rozmiar, cechy wizualne są obserwowalne jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Kryształy kiszynitu wykazują metaliczny połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu mikroskopijnych rozmiarów próbek, jednak twardość jest szacowana na podstawie analogii do syntetycznego VH₂. ## Barwy i odmiany Minerał ma ciemnoszary, niemal czarny kolor. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od rzeki Kiszon (Kishon), w pobliżu której, w obrębie Góry Karmel w północnym Izraelu, znaleziono materiał zawierający ten minerał. Został on zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2013 roku (IMA2013-111). Typowy materiał jest przechowywany w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. ## Zastosowania Kiszynit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikalny i ekstremalnie rzadki składnik paragenezy minerałów z Góry Karmel.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kiszynitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana, mikroskopia elektronowa (SEM) i dyfrakcja rentgenowska (XRD), z powodu jego mikroskopijnych rozmiarów i występowania w formie inkluzji. Wizualne rozpoznanie w terenie lub w kolekcji jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może przypominać inne nieprzezroczyste, metaliczne inkluzje, takie jak tytanit (Fe,Ti)₂N, grafit czy inne siarczki i tlenki. Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Kiszynit tworzy bardzo małe, heksagonalne, tabliczkowe lub blaszkowe kryształy, często zgrupowane w niewielkie agregaty wewnątrz kryształów korundu.

Środowisko występowania

## Geneza Kiszynit powstaje w unikalnych warunkach redukcyjnych, przy niskim ciśnieniu i wysokiej temperaturze, charakterystycznych dla wulkanizmu Góry Karmel. Krystalizuje z topielików bogatych w pierwiastki lotne (wodór, metan), uwięzionych wewnątrz rosnących kryształów korundu. Jest to minerał powstały na niewielkich głębokościach, w strefie kontaktu law wulkanicznych z osadami kredowymi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje jako inkluzja w korundzie (szafirze). Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji, takimi jak tytanit (Fe,Ti)₂N, moissanit (SiC), hibonit, grossyt, diopsyd, anortyt oraz z rodzimym wanadem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania kiszynitu na świecie jest strefa wulkaniczna Góry Karmel w dystrykcie Hajfa w Izraelu. Jest to lokalizacja typowa dla tego minerału.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z kiszynitem jest w praktyce oceniana na podstawie jakości i estetyki goszczącego go kryształu korundu. Najbardziej pożądane są dobrze wykształcone, częściowo przejrzyste kryształy szafiru, w których inkluzje kiszynitu są widoczne pod mikroskopem. Identyfikacja minerału potwierdzona analizą laboratoryjną jest kluczowa dla wartości naukowej i kolekcjonerskiej. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest Góra Karmel w Izraelu. Materiał pochodzi z wydobycia prowadzonego przez firmę Shefa Yamim (A.T.M.) Ltd.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy, w których występuje kiszynit (głównie korund), można czyścić za pomocą ultradźwięków lub delikatnie miękką szczoteczką z wodą destylowaną. Sam kiszynit, jako mikroskopijna inkluzja, nie wymaga i nie podlega osobnemu czyszczeniu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogłyby uszkodzić zarówno kiszynit, jak i otaczający go korund. Nie ma szczegółowych danych na temat jego stabilności termicznej, ale należy unikać ekstremalnych temperatur. ## Przechowywanie Okazy z kiszynitem należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i chemikaliów. Najlepiej trzymać je w zamykanych pudełkach klaserowych, chroniąc przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej