Kintoreite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Fe<sup>3+</sup><sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)(PO<sub>3</sub>OH)(OH)<sub>6</sub>

Kintoreit to rzadki minerał wtórny z grupy jarosytu, będący fosforanowym analogiem beudantytu, ceniony przez kolekcjonerów za mikrokrystaliczne skupienia.

## Charakterystyka Kintoreit jest uwodnionym fosforanem ołowiu i żelaza, należącym do supergrupy ałunitu. Tworzy bardzo małe, romboedryczne lub pseudokubiczne kryształy, rzadko przekraczające 0,5 mm. Najczęściej występuje w postaci mikrokrystalicznych druz, powłok i skupień ziemistych, gęsto porastających powierzchnię skał macierzystych. ## Właściwości fizyczne Kryształy kintoreitu wykazują połysk szklisty do żywicznego. Minerał jest kruchy i ma twardość około 4.5 w skali Mohsa. Jego gęstość jest stosunkowo wysoka i wynosi około 4.33 g/cm³, co jest typowe dla minerałów zawierających ołów. ## Barwy i odmiany Kintoreit występuje w różnych odcieniach żółtego, zielonego i brązowego. Spotykane są barwy od bladożółtej, przez żółtozieloną, oliwkowozieloną, aż po czerwonawobrązową. Niektóre okazy mogą być niemal bezbarwne. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Kintore w rejonie Broken Hill w Nowej Południowej Walii (Australia). Opisali go w 1995 roku E. H. Nickel, B. W. Robinson, O. FitzGerald, W. D. Birch, J. L. Bodkin i W. G. Mumme. Nazwa pochodzi od miejsca jego pierwszego znalezienia (lokalizacji typowej). ## Zastosowania Kintoreit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwanym ze względu na swoją rzadkość i atrakcyjne mikrokryształy.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Szklisty do żywicznego
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
4.33
Łupliwość
Brak
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Prześwitujący do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kintoreit jest trudny do zidentyfikowania bez specjalistycznego sprzętu. Wstępną identyfikację umożliwia jego charakterystyczna barwa (żółta, zielona, brązowa), wysoka gęstość oraz współwystępowanie z innymi wtórnymi minerałami ołowiu i fosforanami w strefach utleniania złóż kruszcowych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z supergrupy ałunitu, takimi jak beudantyt, segnitit, corkit czy hinsdalit, które tworzą podobne kryształy i występują w tych samych środowiskach. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej (EDS/XRD) w celu potwierdzenia dominacji fosforu nad arsenem i siarką. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, o pokroju romboedrycznym, często wyglądające jak sześciany (pseudokubiczne). Tworzą druzy, naskorupienia i agregaty ziemiste.

Środowisko występowania

## Geneza Kintoreit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) polimetalicznych złóż hydrotermalnych, bogatych w ołów, żelazo i fosfor. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków (głównie galeny i pirytu) w obecności minerałów fosforanowych, takich jak apatyt. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi, takimi jak piromorfit, beudantyt, segnitit, corkit, hinsdalit, libethenit, dufrenit, goethyt, hematyt i kwarc. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. lokalizacja typowa w Kintore i Block 14, Broken Hill, Nowa Południowa Walia (Australia); kopalnia Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy); kopalnia Tsumeb (Namibia); a także niektóre złoża w Kornwalii (Wielka Brytania) i Nevadzie (USA).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i błyszczącymi mikrokryształami o intensywnej, czystej barwie (np. żywozielonej lub kanarkowożółtej). Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz bogactwo i estetyka całej druzy. Okazy z widocznymi, pojedynczymi kryształami są znacznie wyżej oceniane niż skupienia ziemiste. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z kopalni Clara w Niemczech oraz z Broken Hill w Australii są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i mikromontażach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości). Z uwagi na obecność ołowiu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi środkami chemicznymi, które mogą uszkodzić lub rozpuścić minerał. Nie należy go podgrzewać ani narażać na gwałtowne zmiany temperatury. Z uwagi na kruchość, należy chronić go przed uderzeniami i wibracjami. ## Przechowywanie Okazy kintoreitu najlepiej przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić delikatne kryształy przed uszkodzeniem mechanicznym i kurzem. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej