Kinichilite

Wzór chemiczny: Mg<sub>0.5</sub>Mn<sup>2+</sup>Fe<sup>3+</sup>(Te<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>3</sub>·4.5H<sub>2</sub>O

Kinichilit to bardzo rzadki, uwodniony telluryn magnezu, manganu i żelaza, tworzący mikroskopijne, żółtozielone kryształy.

## Charakterystyka Kinichilit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy tellurynów. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy te często tworzą rozetowe lub promieniste agregaty. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy kinichilitu wykazują szklisty połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, ale gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 3.73 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się żywą, żółtozieloną barwą. Nie odnotowano istnienia jego odmian. ## Historia i nazwa Kinichilit został odkryty w kopalni Bambollita (La Oriental) w Moctezuma w meksykańskim stanie Sonora. Opisany został w 1980 roku przez Sidneya A. Williamsa. Nazwa minerału pochodzi od słowa "kinich" z języka Majów, oznaczającego "słońce", w nawiązaniu do jego słoneczno-żółtej barwy oraz wysokiej zawartości telluru (Tellus - łac. Ziemia). ## Zastosowania Kinichilit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako wyjątkowo rzadki telluryn.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
3.73
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kinichilitu jest możliwa praktycznie wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Wstępne rozpoznanie w kolekcji opiera się na charakterystycznej żółtozielonej barwie, formie mikroskopijnych, tabliczkowych kryształów tworzących agregaty oraz współwystępowaniu z innymi rzadkimi tellurynami i tellurkami w znanych lokalizacjach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, żółtymi lub zielonymi minerałami telluru, takimi jak emmonsit, mackayit czy poughit. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej, ponieważ wszystkie te minerały występują w podobnych paragenezach i mają zbliżony wygląd w skali mikro. ## Formy kryształów Kinichilit tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {001}. Kryształy te często łączą się w promieniste lub rozetowe agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Kinichilit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) hydrotermalnych złóż bogatych w tellur. Tworzy się jako produkt wietrzenia pierwotnych tellurków w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami telluru, takimi jak tellur rodzimy, emmonsit, mackayit, poughit, a także z kwarcem, barytem, jarosytem i hematytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania kinichilitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Bambollita (La Oriental) w gminie Moctezuma, w stanie Sonora w Meksyku.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu kinichilitu zależy przede wszystkim od bogactwa i estetyki mikroskopijnych agregatów. Najbardziej cenione są próbki z wyraźnie uformowanymi, rozetowymi skupieniami intensywnie zabarwionych kryształów, kontrastującymi z otaczającą skałą (najczęściej kwarcem). Wielkość kryształów, chociaż zawsze mikroskopijna, również ma znaczenie - większe i lepiej wykształcone blaszki są wyżej oceniane. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie: kopalni Bambollita w Moctezuma (Meksyk). Stanowisko to jest znane z występowania wielu rzadkich i unikatowych minerałów telluru.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kinichilitu są ekstremalnie delikatne i małe. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz nagłymi zmianami temperatury. Kryształy są kruche i łatwo ulegają uszkodzeniu mechanicznemu. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wstrząsami i wilgocią. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej