Kimzeyite

Wzór chemiczny: Ca<sub>3</sub>Zr<sup>4+</sup><sub>2</sub>(Al<sub>2</sub>Si)O<sub>12</sub>

Kimzeyit to rzadki minerał z grupy granatów, wyróżniający się wysoką zawartością cyrkonu i charakterystyczną, ciemnobrązową barwą.

## Charakterystyka Kimzeyit jest rzadkim krzemianem z grupy granatów, a konkretnie należy do podgrupy schorlomitu. Jego skład chemiczny charakteryzuje się znaczną zawartością cyrkonu, co odróżnia go od bardziej pospolitych granatów. Tworzy niewielkie, dobrze wykształcone kryształy, najczęściej w formie dwunastościanu rombowego lub dwudziestoczterościanu deltoidowego, typowych dla granatów. Kryształy rzadko przekraczają 1-2 mm średnicy i zazwyczaj występują jako pojedyncze ziarna lub niewielkie skupienia w skale macierzystej. Ich barwa jest najczęściej ciemnobrązowa do niemal czarnej. ## Właściwości fizyczne Kimzeyit jest minerałem twardym, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 7. Ma szklisty, a na powierzchniach kryształów czasem diamentowy połysk. Jest minerałem kruchym, o nierównym lub muszlowym przełamie. Ze względu na wysoką zawartość cyrkonu, jego gęstość jest stosunkowo duża jak na krzemian i wynosi około 3.88 g/cm³. Zazwyczaj jest nieprzezroczysty, a jedynie w bardzo cienkich odłamkach może przeświecać. ## Barwy i odmiany Dominującą i w zasadzie jedyną znaną barwą kimzeyitu jest ciemny brąz, często przechodzący w odcienie brązowoczarne lub niemal czarne. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1958 roku w kopalni boksytu w rejonie Magnet Cove w hrabstwie Hot Spring w stanie Arkansas (USA). Jego nazwa upamiętnia rodzinę Kimzey, właścicieli terenu, na którym dokonano odkrycia. Opisali go Charles Milton i Lawrence V. Blade. ## Zastosowania Kimzeyit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki przedstawiciel grupy granatów o nietypowym składzie chemicznym.

Właściwości

Twardość Mohsa
7
Połysk
Szklisty, Diamentowy
Rysa
Biała do jasnoszarej
Gęstość
3.88
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny, Muszlowy
Przezroczystość
Nieprzezroczysty, przeświecający w cienkich odłamkach
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kimzeyit rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej formy krystalicznej (dwunastościan rombowy, typowy dla granatów), ciemnobrązowej barwy, szklistego połysku i wysokiej twardości. Kluczowe jest jednak jego środowisko występowania - węglanyty i skały pokrewne. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) w celu potwierdzenia wysokiej zawartości cyrkonu. ## Odróżnianie od podobnych Kimzeyit można pomylić z innymi ciemnymi granatami, takimi jak schorlomit, andradyt czy melanit. Odróżnienie "w ręku" jest praktycznie niemożliwe. Schorlomit, z którym jest blisko spokrewniony, zawiera tytan zamiast cyrkonu. Andradyt i melanit również są tytanonośne. Od cyrkonu, który również może występować w podobnych środowiskach, kimzeyit odróżnia się regularnym układem krystalograficznym (cyrkon krystalizuje w tetragonalnym). ## Formy kryształów Kimzeyit tworzy bardzo dobrze wykształcone, izometryczne kryształy, typowe dla granatów. Najczęściej spotykaną formą jest dwunastościan rombowy {110}, rzadziej dwudziestoczterościan deltoidowy {211} lub ich kombinacje. Kryształy są zazwyczaj małe, o średnicy nieprzekraczającej kilku milimetrów.

Środowisko występowania

## Geneza Kimzeyit jest minerałem wysokotemperaturowym, powstającym w późnych stadiach krystalizacji magm niedosyconych krzemionką. Jego typowym środowiskiem geologicznym są węglanyty (skały magmowe złożone głównie z węglanów) oraz niektóre skały alkaliczne, takie jak ijolity. Powstaje w wyniku procesów metasomatycznych, w których płyny bogate w cyrkon, wapń i glin reagują ze skałami węglanowymi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla węglanitów i skał alkalicznych. Do najczęstszych asocjacji należą: kalcyt, monticellit, magnetyt, perowskit, apatyt, wezuwian i flogopit. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania kimzeyitu jest jego lokalizacja typowa - Magnet Cove w Arkansas, USA. Znaczące okazy pochodzą również z kompleksu węglanitowego Afrikanda na Półwyspie Kolskim w Rosji oraz z kompleksu Polino we Włoszech. Występuje także w kilku innych lokalizacjach na świecie, zawsze w obrębie kompleksów skał alkalicznych i węglanitów.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska kimzeyitu zależy przede wszystkim od jakości i wielkości kryształów. Najbardziej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o silnym połysku, wyraźnie odcinającymi się od skały macierzystej (matrycy). Ważny jest również kontrast kolorystyczny, na przykład ciemnobrązowe kryształy na jasnym, kalcytowym tle. Ze względu na ogólną rzadkość minerału, nawet mikroskopijne, ale dobrze uformowane kryształy są poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub granatach. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Magnet Cove, Arkansas, USA. Okazy z Półwyspu Kolskiego w Rosji również dostarczają dobrych jakościowo kryształów, często o nieco większych rozmiarach niż te z USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kimzeyitu, ze względu na ich niewielkie rozmiary i osadzenie w skale macierzystej, rzadko wymagają intensywnego czyszczenia. W razie potrzeby można użyć miękkiej, suchej szczoteczki do usunięcia kurzu. Jeśli konieczne jest czyszczenie na mokro, zaleca się użycie wody destylowanej i delikatne osuszenie sprężonym powietrzem lub pozostawienie do samoistnego wyschnięcia. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i chemikaliami, które mogłyby uszkodzić zarówno sam kimzeyit, jak i skałę macierzystą. Minerał jest stabilny, ale należy unikać gwałtownych zmian temperatury i ultradźwiękowych myjek, które mogłyby spowodować pęknięcia w kruchych kryształach. ## Przechowywanie Okazy kimzeyitu najlepiej przechowywać w oryginalnej skale macierzystej, w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie jest wrażliwy na światło, więc może być eksponowany w standardowych warunkach oświetleniowych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej