Kimrobinsonite

Wzór chemiczny: Ta<sup>5+</sup>(OH)<sub>3</sub>(O,CO<sub>3</sub>)

Ekstremalnie rzadki minerał tantalu o pokroju mikroskopijnych, sześciennych kryształów, znajdowany wyłącznie w pegmatycie Tanco w Kanadzie.

## Charakterystyka Kimrobinsonit jest uwodnionym tlenowęglanem tantalu, tworzącym bardzo małe, ale dobrze wykształcone kryształy. Zazwyczaj mają one formę sześcianów o wielkości nieprzekraczającej 0.1 mm. Występuje jako pojedyncze kryształy, ich skupienia, a także w postaci ziaren bez wyraźnych ścian (anhedralnych) oraz jako naloty i obrosty na innych minerałach tantalowych. Ma barwę od bladożółtej, przez intensywnie żółtą, do pomarańczowożółtej i charakteryzuje się silnym, diamentowym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Połysk minerału jest diamentowy. Kryształy są przeświecające do nieprzezroczystych. Przełam jest muszlowy. Z powodu mikroskopijnej wielkości kryształów, twardość nie została precyzyjnie określona. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 6.35 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w odcieniach żółci - od bardzo jasnych i bladych, po nasycone, pomarańczowożółte barwy. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Kimrobinsonit został uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1983 roku, a jego pełny opis opublikowano w 1984 roku. Nazwa honoruje dr. George'a Willarda Robinsona (ur. 1946), amerykańskiego mineraloga i kustosza A. E. Seaman Mineral Museum w Houghton (Michigan, USA), w uznaniu jego wkładu w mineralogię. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, kimrobinsonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów (tzw. mikrominerałów).

Właściwości

Połysk
Diamentowy
Rysa
Biała do jasnożółtej
Gęstość
6.35
Łupliwość
Brak
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Prześwitujący do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kimrobinsonitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, wymaga to użycia skaningowego mikroskopu elektronowego z analizatorem EDS lub WDS w celu potwierdzenia składu chemicznego (dominacja tantalu, obecność grup hydroksylowych i węglanowych). Pomocna jest także dyfrakcja rentgenowska (XRD) do określenia struktury krystalicznej. Wstępną wskazówką może być sześcienna forma kryształów i diamentowy połysk w asocjacji z innymi minerałami tantalu. ## Odróżnianie od podobnych Kimrobinsonit można łatwo pomylić z innymi żółtymi lub brązowymi minerałami tantalu występującymi w tym samym środowisku, zwłaszcza z minerałami z grupy mikrolitu. Mikrolit również krystalizuje w układzie regularnym i często ma podobną barwę, co sprawia, że wizualne odróżnienie jest niemożliwe. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, ostre kryształy sześcienne, często o krawędziach zmodyfikowanych przez inne, słabiej rozwinięte ściany. Występuje również w formie nieregularnych ziaren i skupień, a także jako cienkie powłoki na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Kimrobinsonit powstaje w późnych stadiach krystalizacji w złożonych, wysoko zróżnicowanych pegmatytach granitowych typu LCT (bogate w lit, cez i tantal). Jest minerałem wtórnym lub hydrotermalnym, tworzącym się w wyniku przemian wcześniejszych minerałów tantalu w środowisku bogatym w wodę i dwutlenek węgla. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi, często rzadkimi, minerałami tantalu i litu. Do jego typowych asocjacji należą wodginit, tantalite-(Mn), minerały z grupy mikrolitu, simpsonit oraz beryllonit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania kimrobinsonitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Tanco, położona nad jeziorem Bernic Lake w prowincji Manitoba w Kanadzie. Jest to jedno z najsłynniejszych na świecie złóż pegmatytowych bogatych w rzadkie pierwiastki.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu kimrobinsonitu, będącego mikrominerałem, ocenia się według innych kryteriów niż w przypadku okazów makroskopowych. Najwyżej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, pojedynczymi kryształami sześciennymi, które są wyraźnie wyeksponowane na matrycy skalnej. Ważna jest również wielkość kryształu (nawet jeśli jest to ułamek milimetra), jego intensywna barwa oraz estetyczna asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kimrobinsonitu jest kopalnia Tanco w Kanadzie. Okazy z tej lokalizacji są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kimrobinsonitu to niemal wyłącznie mikrominerały, które są bardzo delikatne. Czyszczenie nie jest zalecane. W razie konieczności usunięcia kurzu można użyć bardzo ostrożnie strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na wszelkie wstrząsy mechaniczne i otarcia. Należy chronić go przed kontaktem z chemikaliami, kwasami i detergentami. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount), z odpowiednią etykietą. Chronić przed kurzem, wibracjami i bezpośrednim kontaktem z innymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej