Khrenovite

Wzór chemiczny: Na<sub>3</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>

Chrenowit to rzadki arsenian sodu i żelaza, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o intensywnie brązowej barwie.

## Charakterystyka Chrenowit jest minerałem z grupy arsenianów, który charakteryzuje się występowaniem w formie bardzo małych, pryzmatycznych kryształów. Zazwyczaj tworzy igiełkowe lub włosowate agregaty, a pojedyncze kryształy rzadko przekraczają 0.2 mm długości i 10-20 mikrometrów grubości. Jego barwa jest intensywnie brązowa do czerwonobrązowej, co w połączeniu z jedwabistym lub szklistym połyskiem nadaje mu charakterystyczny wygląd. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest przezroczysty do przeświecającego. Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar kryształów, wiele jego właściwości fizycznych, jak twardość czy gęstość, nie zostało precyzyjnie zmierzonych i są one jedynie wartościami obliczonymi. Wykazuje silny pleochroizm w odcieniach od żółtobrązowego do czerwonobrązowego. ## Barwy i odmiany Chrenowit występuje w jednolitym zakresie barw od brązowej do czerwonobrązowej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Jewgienija Chrenowa (1949–2021), rosyjskiego wulkanologa z Instytutu Wulkanologii i Sejsmologii w Pietropawłowsku Kamczackim. Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez IMA w 2018 roku (IMA2018-056). Miejscem typowym jest fumarola Arsieniewskaja na wulkanie Tołbaczik na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Chrenowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i rzadki minerał z bardzo specyficznego środowiska wulkanicznego.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Light brown
Gęstość
4.26
Łupliwość
None
Przełam
Brittle
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja chrenowitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). W terenie lub w kolekcji jest nierozpoznawalny wizualnie ze względu na swój rozmiar i podobieństwo do innych minerałów z grupy alluaudytu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi drobnymi, brązowymi arsenianami występującymi w fumarolach wulkanicznych, takimi jak johillerit, dmitryivanovit czy inne minerały z grupy alluaudytu. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznej analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Chrenowit tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często o pokroju igiełkowym lub włosowatym. Występują one w postaci porowatych, splątanych agregatów lub jako narosty na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Chrenowit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, powstającym w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych w wysokotemperaturowych fumarolach. Krystalizuje w środowisku bogatym w tlen, arsen i sód, w temperaturach rzędu 450-600°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi arsenianami i siarczanami powstającymi w podobnych warunkach, takimi jak anhydryt, hematyt, tenoryt, afthitalit, johillerit, dmitryivanovit, ericlaxmanit, powellit, sylwin i halit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania chrenowitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsieniewskaja, znajdująca się na drugim stożku żużlowym północnego wyłomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczik na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na to, że chrenowit jest minerałem typu "micromount", jego wartość kolekcjonerska zależy od bogactwa i estetyki agregatów na skale macierzystej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi, choć wciąż mikroskopijnymi, kryształami, tworzącymi gęste skupienia. Ważna jest również obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa na wulkanie Tołbaczik na Kamczatce.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy chrenowitu są ekstremalnie delikatne i małe. Nie zaleca się żadnego czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Należy je pozostawić w nienaruszonym stanie na macierzystej skale. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi wibracjami i uderzeniami. Nagłe zmiany temperatury mogą uszkodzić delikatne kryształy lub skałę macierzystą. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Obserwacja jest możliwa tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej