Kësterite
Wzór chemiczny: Cu¹⁺₂Zn²⁺Sn⁴⁺S²⁻₄
Kësteryt to rzadki siarczek miedzi, cynku i cyny, tworzący drobne, ciemne kryształy o metalicznym połysku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5
- Barwa
- Greenish black
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Black
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- Indistinct on {112}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Tetragonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja kësterytu jest bardzo trudna i zazwyczaj niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). W terenie lub w kolekcji można go jedynie podejrzewać na podstawie czarnej barwy, metalicznego połysku i współwystępowania z innymi siarczkami cyny i miedzi w specyficznych paragenezach. ## Odróżnianie od podobnych Kësteryt jest wizualnie niemal identyczny ze stannitem, z którym tworzy szereg izomorficzny. Odróżnienie tych dwóch minerałów możliwe jest wyłącznie za pomocą analizy chemicznej, która wykaże stosunek cynku do żelaza. Może być również mylony z innymi czarnymi, metalicznymi siarczkami, takimi jak chalkozyn, bornit czy tetraedryt. Różni się od nich twardością i składem chemicznym. ## Formy kryształów Kryształy kësterytu są niezwykle rzadkie i zazwyczaj słabo wykształcone, o formie pseudoczworościanów. Najczęściej tworzy ziarniste, masywne skupienia wrosłe w skałę macierzystą lub w inne minerały kruszcowe.
Środowisko występowania
## Geneza Kësteryt jest minerałem hydrotermalnym, powstającym w żyłach kwarcowo-siarczkowych związanych z intruzjami granitoidów. Tworzy się w średnich i niskich temperaturach. Jest również spotykany w niektórych pegmatytach granitowych zawierających kasyteryt. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje ze stannitem, chalkopirytem, arsenopirytem, sfalerytem, kasyterytem, wolframitem, fluorytem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska występowania kësterytu to, oprócz miejsca typowego w Jakucji (Rosja), także kopalnia Cligga Head w Kornwalii (Wielka Brytania), złoże Mt Pleasant w Nowym Brunszwiku (Kanada), kopalnia San José w Oruro (Boliwia) oraz niektóre lokalizacje w Czechach, Japonii i Peru.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu kësterytu ocenia się przede wszystkim na podstawie potwierdzenia jego tożsamości za pomocą analizy chemicznej. Ponieważ minerał ten jest wizualnie nieodróżnialny od pospolitszego stannitu, okazy bez analizy mają niewielką wartość. Najbardziej pożądane są te, które wykazują wyraźne, choćby niewielkie, formy krystaliczne. Bogate nagromadzenia w towarzystwie innych rzadkich minerałów również podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i najbardziej cenione uchodzą okazy z lokalizacji typowej w Jakucji oraz z boliwijskich kopalń w departamencie Oruro, skąd pochodzą nieco lepiej wykształcone kryształy.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy kësterytu należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiej, suchej szczoteczki do usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiej chemii i wody, które mogłyby wywołać reakcje z powierzchnią minerału lub towarzyszącymi mu siarczkami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i innymi środkami chemicznymi. Minerał, jako siarczek, może być podatny na utlenianie, zwłaszcza w wilgotnym środowisku. Należy go również chronić przed wysoką temperaturą i nagłymi jej zmianami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub gablotach z kontrolowaną wilgotnością. Pozwoli to ograniczyć ryzyko utleniania i zachować pierwotny wygląd minerału.