Kernowite

Wzór chemiczny: Cu₂+₂Fe₃+(As₅+O₄)(OH)₄·₄H₂O

Kernowit to bardzo rzadki, wtórny arsenian miedzi i żelaza, wyróżniający się charakterystyczną, zieloną barwą i igiełkowymi kryształami.

## Charakterystyka Kernowit jest uwodnionym arsenianem miedzi i żelaza, należącym do grupy olivenitu. Występuje w postaci promienistych agregatów lub skupień drobnych, igiełkowych kryształów o długości do 1 mm. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, zielona barwa, często z turkusowym lub szmaragdowym odcieniem. Jest minerałem wtórnym, tworzącym się w strefach utleniania kruszców. ## Właściwości fizyczne Kryształy kernowitu wykazują szklisty połysk. Minerał jest kruchy. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, dokładne określenie wielu właściwości fizycznych, jak twardość czy gęstość, jest utrudnione. ## Barwy i odmiany Kernowit występuje w charakterystycznym, zielonym kolorze, który może przybierać różne odcienie - od szmaragdowozielonego po zielononiebieski. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od słowa "Kernow", które w języku kornijskim oznacza Kornwalię - region w Wielkiej Brytanii, gdzie znajduje się jego typowa lokalizacja. Został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2020 roku. Okaz, na podstawie którego go opisano, został zebrany około 220 lat wcześniej i był przechowywany w zbiorach Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, błędnie zidentyfikowany jako lirokonit. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary, kernowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Połysk: Szklisty
Rysa: Jasnozielona
Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny: Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kernowit można rozpoznać po charakterystycznej zielonej barwie, szklistym połysku oraz formie występowania - typowo w postaci promienistych agregatów złożonych z drobnych, igiełkowych kryształów. Kluczowa dla identyfikacji jest jego geneza (strefa utleniania) i współwystępowanie z innymi wtórnymi minerałami miedzi. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi zielonymi arsenianami miedzi, takimi jak olivenit czy kornwallit. Olivenit często tworzy bardziej masywne lub pryzmatyczne kryształy. Kornwallit zazwyczaj występuje w skupieniach kulistych lub nerkowatych. Dokładne odróżnienie tych minerałów często wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Kryształy kernowitu są wydłużone, igiełkowe lub listewkowe. Zwykle tworzą promieniste lub gwiaździste agregaty, a także bezładne skupienia na powierzchni skały macierzystej (matrycy).

Środowisko występowania

## Geneza Kernowit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) złóż polimetalicznych, bogatych w miedź i arsen. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków i arsenków, takich jak chalkopiryt i arsenopiryt. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi. W lokalizacji typowej (kopalnia Wheal Gorland) znaleziono go w towarzystwie lirokonitu, kornwallitu, olivenitu, a także z kwarcem, chalkofilitem i mansfieldytem. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją występowania kernowitu na świecie jest historyczna kopalnia Wheal Gorland w St Day, w Kornwalii (Wielka Brytania).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy kernowitu to te, które posiadają bogate, dobrze uformowane, promieniste agregaty igiełkowych kryształów o intensywnej, szmaragdowozielonej barwie. Ważna jest również estetyczna matryca kwarcowa oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących, zwłaszcza lirokonitu. Ze względu na mikroskopijny charakter kryształów, okazy są oceniane pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczna kopalnia Wheal Gorland w Kornwalii. Materiał pochodzi wyłącznie ze starych zbiorów, ponieważ kopalnia jest od dawna nieczynna, a hałdy zostały w większości zrekultywowane. Nowe znaleziska są praktycznie niemożliwe.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kernowitu są niezwykle delikatne. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. W razie konieczności można użyć miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu lub bardzo ostrożnie przedmuchać okaz sprężonym powietrzem z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, kwasami i detergentami. Nie należy używać myjek ultradźwiękowych. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia, które mogą zniszczyć drobne kryształy. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i nagłymi jej zmianami. ## Przechowywanie Okazy kernowitu najlepiej przechowywać w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wilgocią. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.