Keplerite

Wzór chemiczny: Ca<sub>9</sub>(Ca<sub>0.5</sub>&#9744;<sub>0.5</sub>)Mg(PO<sub>4</sub>)<sub>7</sub>

Kepleryt to nowo odkryty minerał z grupy fosforanów, nazwany na cześć astronoma Johannesa Keplera, wyróżniający się unikalną strukturą krystaliczną.

## Charakterystyka Kepleryt jest minerałem z grupy fosforanów, należącym do grupy merrillitu. Został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku. Występuje w postaci bardzo drobnych, anhedralnych (nieforemnych) ziaren, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających 20 mikrometrów. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, cechy wizualne widoczne gołym okiem nie są możliwe do określenia. Obserwacje pod mikroskopem elektronowym ukazują jego występowanie w obrębie innych minerałów meteorytowych. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijny charakter występowania, wiele właściwości fizycznych keplerytu nie zostało w pełni zbadanych na materiale makroskopowym. Twardość szacuje się na około 5 w skali Mohsa, co jest typowe dla fosforanów. Gęstość została obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej i wynosi 3.16 g/cm³. Minerał wykazuje słaby pleochroizm. ## Barwy i odmiany Obserwowany w świetle przechodzącym jest bezbarwny. Nie stwierdzono istnienia odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa "kepleryt" została nadana na cześć Johannesa Keplera (1571–1630), niemieckiego astronoma, matematyka i astrologa, kluczowej postaci rewolucji naukowej XVII wieku. Minerał został odkryty i opisany przez międzynarodowy zespół naukowców pod kierownictwem Chi Ma i Olivera Tschaunera. Holotyp pochodzi z meteorytu NWA 4734, znalezionego w północno-zachodniej Afryce. ## Zastosowania Kepleryt nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, dostarczając informacji o procesach mineralogicznych zachodzących w ciałach macierzystych meteorytów i ewolucji Układu Słonecznego.

Właściwości

Twardość Mohsa
~5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.16
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent=
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja keplerytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga to użycia skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM) z analizą składu chemicznego (EDS) oraz dyfrakcji elektronowej (EBSD) lub rentgenowskiej w celu potwierdzenia unikalnej struktury krystalicznej. Optycznie, w świetle przechodzącym, jest bezbarwny i nie wykazuje cech pozwalających na odróżnienie od innych drobnoziarnistych fosforanów. ## Odróżnianie od podobnych Kepleryt jest blisko spokrewniony z innymi fosforanami z grupy merrillitu, takimi jak sam merrillit. Odróżnienie od nich wymaga precyzyjnej analizy dyfrakcyjnej, która ujawnia różnice w symetrii i parametrach komórki elementarnej. Merrillit krystalizuje w układzie heksagonalnym, podczas gdy kepleryt w trygonalnym. ## Formy kryształów Kepleryt tworzy wyłącznie anhedralne (nieforemne) ziarna o mikroskopijnych rozmiarach, występujące jako inkluzje w innych minerałach, głównie w oliwinie i piroksenie.

Środowisko występowania

## Geneza Kepleryt jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstaje w warunkach wysokiej temperatury i ciśnienia podczas procesów metamorfizmu szokowego wewnątrz ciał macierzystych planetoid, z których pochodzą chondryty zwyczajne. Jego obecność jest wskaźnikiem intensywnych zdarzeń uderzeniowych w historii obiektu macierzystego. ## Asocjacje mineralne Minerłami współwystępującymi z keplerytem w meteorytach są przede wszystkim oliwin, piroksen (zarówno orto- jak i klinopiroksen), plagioklaz (w formie maskelinitu), chromit, troilit, kamacyt, taenit oraz inne fosforany, takie jak apatyt i merrillit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania keplerytu (lokalizacja typowa) jest meteoryt NWA 4734. Jest to chondryt zwyczajny (L3), znaleziony w 2006 roku na Saharze w północno-zachodniej Afryce. Możliwe jest jego występowanie w innych, podobnych geochemicznie meteorytach, jednak wymaga to dalszych badań.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Kepleryt, jako minerał mikroskopowy, nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego w formie wyizolowanych okazów. Wartość kolekcjonerską i naukową ma sam meteoryt, w którym został on zidentyfikowany. Dla instytucji badawczych i wyspecjalizowanych kolekcjonerów meteorytów, wartość okazu podnosi udokumentowana obecność rzadkich minerałów, takich jak kepleryt. ## Ceny rynkowe Nie dotyczy. Cena odnosi się do całego okazu meteorytu, a nie do samego minerału. ## Popularne stanowiska Jedynym znanym "stanowiskiem" jest meteoryt NWA 4734.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie w postaci inkluzji w innych minerałach, okazy keplerytu nie są przedmiotem czyszczenia w rozumieniu kolekcjonerskim. Wszelkie preparaty badawcze (płytki cienkie, zgłady) wymagają specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą trawić fosforany. Preparaty badawcze powinny być chronione przed uszkodzeniami mechanicznymi i zanieczyszczeniami. ## Przechowywanie Okazy meteorytów zawierające kepleryt powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i zanieczyszczeń chemicznych, najlepiej w specjalistycznych pojemnikach do przechowywania meteorytów. Preparaty mikroskopowe należy przechowywać w dedykowanych pudełkach.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej