Kenoplumbomicrolite

Wzór chemiczny: (Pb,Na,Ca,&#₉₇₂₃;)₂Ta₂(O,OH)₇

Kenoplumbomikrolit to rzadki minerał z grupy mikrolitu, będący tlenkiem tantalu i ołowiu, znajdowany w postaci niewielkich, żółtobrązowych kryształów.

## Charakterystyka Kenoplumbomikrolit jest rzadkim minerałem należącym do supergrupy pirochloru i grupy mikrolitu. W jego składzie chemicznym dominuje ołów i tantal. Tworzy niewielkie, dobrze wykształcone, ośmiościenne kryształy, które rzadko przekraczają 1-2 mm wielkości. Zazwyczaj występuje w formie pojedynczych kryształów lub niewielkich skupień, narosłych na innych minerałach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 6 w skali Mohsa. Ma wysoką gęstość, około 7,31 g/cm³, co jest typowe dla minerałów zawierających tantal i ołów. Połysk jest najczęściej szklisty do żywicznego. Jest przeświecający. ## Barwy i odmiany Kenoplumbomikrolit występuje w charakterystycznej, żółtobrązowej barwie. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału odnosi się do jego składu chemicznego i struktury. Przedrostek "keno-" wskazuje na wakat (puste miejsce) na jednej z pozycji kationowych, "plumbo-" odnosi się do dominacji ołowiu (łac. *plumbum*), a "mikrolit" do przynależności do grupy mikrolitu. Został formalnie opisany jako nowy minerał w 2011 roku, a jego odkrycia dokonano na górze Płoskaja w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, kenoplumbomikrolit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z grupy pirochloru.

Właściwości

Twardość Mohsa: 6
Połysk: Szklisty do żywicznego
Rysa: Biała
Gęstość: 7.310
Przezroczystość: Prześwitujący
Układ krystaliczny: Izometryczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kenoplumbomikrolit jest rozpoznawany na podstawie swojej charakterystycznej, ośmiościennej formy kryształów, żółtobrązowej barwy i wysokiej gęstości. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - w pegmatytach alkalicznych. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy mikrolitu, takimi jak mikrolit, pirochlor czy uranomikrolit. Odróżnienie ich "w ręku" jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych w celu określenia dominujących pierwiastków w składzie. ## Formy kryształów Kryształy kenoplumbomikrolitu mają zazwyczaj formę regularnych ośmiościanów {111}. Występują jako pojedyncze, izolowane kryształy lub w niewielkich skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Kenoplumbomikrolit powstaje w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów alkalicznych, bogatych w pierwiastki ziem rzadkich, tantal i niob. Jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego lub metasomatycznego, krystalizującym w zmienionych partiach tych pegmatytów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami typowymi dla pegmatytów alkalicznych. W lokalizacji typowej (góra Płoskaja) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, albitu, mikroklinu, lepidolitu, polucytu, tantaleschynitu-(Y) i różnych minerałów z grupy mikrolitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i jak dotąd jedynym potwierdzonym miejscem występowania kenoplumbomikrolitu jest jego lokalizacja typowa - góra Płoskaja w masywie Zachodnie Keivy, w obwodzie murmańskim w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami o wyraźnej, żółtobrązowej barwie. Ważny jest również kontrast z otaczającą skałą macierzystą (matrycą), na której kryształy są osadzone. Ze względu na niewielkie rozmiary, kluczowa jest perfekcja formy krystalicznej. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa w Rosji (góra Płoskaja). Okazy z tego miejsca są bardzo poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów i "micromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na obecność ołowiu, należy unikać bezpośredniego kontaktu z pyłem i myć ręce po kontakcie z minerałem. Użycie wody nie jest zalecane bez pewności co do stabilności okazu i skały macierzystej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię kryształów. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i upadkiem. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Okazy kenoplumbomikrolitu, z uwagi na ich mały rozmiar i wartość naukową, najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy przechowywać je w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci.