Kenoargentotennantite-(Fe)

Wzór chemiczny: Ag¹⁺₆(Cu¹⁺₄Fe²⁺₂)As₄S²⁻₁₂&#₉₇₂₃;

Kenoargentotennantyt-(Fe) to rzadki, czarny minerał z grupy tennantytu, będący siarkosolą srebra, miedzi, żelaza i arsenu.

## Charakterystyka Kenoargentotennantyt-(Fe) jest minerałem z grupy tennantytu, należącym do gromady siarkosoli. Tworzy bardzo małe, izometryczne kryształy, zazwyczaj o formie czworościanów, które rzadko przekraczają 0.2 mm. Występuje w postaci pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów lub ich niewielkich skupień. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością w zakresie 3.5-4 w skali Mohsa. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 5.205 g/cm³. Posiada przełam muszlowy. ## Barwy i odmiany Kenoargentotennantyt-(Fe) jest czarny. Nie wyróżniono jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego i struktury. Przedrostek "keno" wskazuje na wakans (puste miejsce) w jednej z pozycji strukturalnych, "argento" odnosi się do dominacji srebra (łac. *argentum*), "tennantyt" do przynależności do grupy tennantytu, a przyrostek "(Fe)" oznacza, że żelazo jest dominującym metalem dwuwartościowym w określonej pozycji strukturalnej. Minerał został opisany po raz pierwszy w kopalni Pollone we Włoszech. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, kenoargentotennantyt-(Fe) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5-4
Połysk: Metaliczny
Rysa: Czarna
Gęstość: 5.205
Łupliwość: Brak
Przełam: Muszlowy
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Izometryczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kenoargentotennantytu-(Fe) jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS) lub analiza z użyciem mikrosondy elektronowej (EMPA). Wstępne rozpoznanie w oparciu o czarną barwę, izometryczne kryształy i współwystępowanie z innymi siarkosolami w specyficznym środowisku geologicznym jest wysoce niepewne. ## Odróżnianie od podobnych Minerał jest wizualnie nieodróżnialny od innych czarnych, izometrycznych siarkosoli z grupy tennantytu i tetraedrytu, takich jak tennantyt, tetraedryt czy argentotennantyt. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej w celu określenia proporcji srebra, miedzi, żelaza i cynku. ## Formy kryształów Tworzy drobne, izometryczne kryształy, głównie w formie czworościanów (tetraedrów), często o wielkości poniżej 0.2 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał pochodzenia hydrotermalnego, krystalizujący w końcowych stadiach procesów mineralizacyjnych w żyłach barytowo-żelazistych, w których obecne są siarczki i siarkosole. Powstaje w warunkach relatywnie niskich temperatur. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarkosolami i siarczkami. W lokalizacji typowej (kopalnia Pollone) znaleziono go w towarzystwie stefanitu, pirargyrytu, tennantytu-(Zn), tetraedrytu-(Fe), chalkopirytu, sfalerytu, galeny, pirytu oraz barytu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania kenoargentotennantytu-(Fe) jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Pollone, położona w Valdicastello Carducci, w prowincji Lukka, w Toskanii we Włoszech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kenoargentotennantytu-(Fe) jest oceniana przede wszystkim na podstawie potwierdzenia jego tożsamości za pomocą analizy chemicznej. Najwyżej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi mikrokryształami, wyraźnie odcinającymi się od skały macierzystej. Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, kluczowa jest również estetyka całej matrycy i bogactwo minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczna lokalizacja typowa w kopalni Pollone we Włoszech. Materiał z tej kopalni jest niezwykle rzadki i poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów i okazach typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów i ich delikatność, odradza się jakąkolwiek formę czyszczenia mechanicznego lub chemicznego. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz myjkami ultradźwiękowymi, które mogą bezpowrotnie uszkodzić lub zniszczyć delikatne kryształy. Minerał jest wrażliwy na utlenianie, dlatego należy chronić go przed wilgocią. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych, szczelnych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury.