Kemmlitzite

Wzór chemiczny: SrAl<sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)<sub>6</sub>

Kemmlitzyt to rzadki arsenian i siarczan strontu i glinu, tworzący drobne, białe lub bezbarwne kryształy tabliczkowe.

## Charakterystyka Kemmlitzyt jest złożonym minerałem z grupy alunokrzemianów, będącym arsenianem i siarczanem strontu oraz glinu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub płytkowych kryształów o heksagonalnym zarysie, które rzadko przekraczają 0,1 mm. Kryształy te często tworzą rozetowe lub promieniste agregaty, a także ziemiste lub proszkowe naloty i skupienia. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy kemmlitzytu wykazują połysk szklisty do perłowego, szczególnie na powierzchniach łupliwości. Jest minerałem stosunkowo miękkim, o twardości w skali Mohsa wynoszącej około 3,5. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość obliczona wynosi około 3,68 g/cm³. ## Barwy i odmiany Kemmlitzyt jest zazwyczaj bezbarwny lub biały, niekiedy z żółtawym lub szarawym odcieniem. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1967 roku przez Hak, Johan & Kvaček. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia – złoża kwarcowo-topazowego w pobliżu miejscowości Kemmlitz w Saksonii, w Niemczech. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w tym samym roku. ## Zastosowania Kemmlitzyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty, Perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
3.68
Łupliwość
Doskonała {0001}
Przełam
Nieregularny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kemmlitzytu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów. Rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS) w celu potwierdzenia obecności strontu, glinu, arsenu i siarki w odpowiednich proporcjach. Wizualnie można go podejrzewać w postaci drobnych, białych, tabliczkowych kryształów w charakterystycznym środowisku geologicznym. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy alunokrzemianów, takimi jak hinsdalit, svanbergit czy woodhouseit, które tworzą podobne kryształy i występują w zbliżonych paragenezach. Pewne odróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy chemicznej, która wykaże dominację strontu oraz obecność zarówno grupy arsenianowej, jak i siarczanowej. ## Formy kryształów Kemmlitzyt krystalizuje w postaci drobnych, cienkich, tabliczkowych kryształów o heksagonalnym lub pseudoheksagonalnym zarysie. Kryształy te często łączą się w rozetowe, promieniste lub sferulityczne agregaty. Występuje również w formie skupień ziemistych i proszkowych.

Środowisko występowania

## Geneza Kemmlitzyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszcowych, szczególnie tych bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku oddziaływania roztworów bogatych w siarczany i arseniany na skały zawierające glin i stront. Jego powstawanie jest często związane z procesami hydrotermalnymi niskich temperatur. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi arsenianami i siarczanami. W lokalizacji typowej (Kemmlitz, Niemcy) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, topazu, kaolinitu, goethytu, hematytu i zunyitu. W innych lokalizacjach towarzyszą mu m.in. enargit, luzonit, baryt, beudantyt, hinsdalit i korkit. ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska kemmlitzytu na świecie to: - Niemcy: Kemmlitz w Saksonii (miejsce typowe). - USA: Goldfield w Nevadzie; Brewer Mine w Południowej Karolinie. - Japonia: kopalnia Teine na Hokkaido. - Argentyna: Capillitas w prowincji Catamarca. - Włochy: kopalnia Baccu Locci na Sardynii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kemmlitzytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki mikroskopijnych agregatów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, rozetowymi lub promienistymi skupieniami drobnych, błyszczących kryształów, kontrastującymi z matrycą skalną. Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, rozmiar pojedynczych kryształów nie jest kluczowym kryterium, liczy się natomiast obfitość i koncentracja minerału na powierzchni okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z Goldfield w Nevadzie (USA) oraz z kopalni Teine (Japonia) są cenione przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach typu "micromount" ze względu na stosunkowo dobrze wykształcone agregaty krystaliczne.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kemmlitzytu są niezwykle delikatne ze względu na mały rozmiar i miękkość kryształów. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać mycia w ultradźwiękach, czyszczenia mechanicznego (np. szczoteczkami) oraz ekspozycji na chemikalia, w tym kwasy i zasady. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i ścieranie. Przechowywać z dala od źródeł ciepła. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od wibracji i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej