Kellyite

Wzór chemiczny: (Mn<sup>2+</sup>,Mg,Al)<sub>3</sub>(Si,Al)<sub>2</sub>O<sub>5</sub>(OH)<sub>4</sub>

Kellyit to bardzo rzadki, jasnożółty minerał z grupy serpentynów, występujący w postaci drobnych, heksagonalnych płytek w przeobrażonych złożach manganu.

## Charakterystyka Kellyit jest minerałem z grupy kaolinitu-serpentynu, będącym manganowym analogiem amesytu. Występuje najczęściej w formie bardzo drobnych, sześciobocznych (heksagonalnych) kryształów o płytkowym pokroju, które rzadko osiągają rozmiary widoczne gołym okiem. Kryształy te tworzą blaszowate lub łuseczkowate skupienia, a także bywają rozproszone w masie skalnej. Jego charakterystyczną cechą jest jasnożółta do żółtobrązowej barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, z twardością około 2.5 w skali Mohsa. Ma doskonałą, jednokierunkową łupliwość, co powoduje, że łatwo dzieli się na cienkie blaszki. Połysk na powierzchniach łupliwości jest perłowy, a na innych powierzchniach szklisty. Jest minerałem przeświecającym. ## Barwy i odmiany Kellyit występuje w odcieniach koloru żółtego - od bladożółtego i cytrynowożółtego po żółtobrązowy. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1974 roku przez Donalda R. Peacora, Erica J. Essene'a, Willarda L. Robertsa i Rolanda C. Rouse'a. Nazwa honoruje Williama Crowley'a Kelly'ego (ur. 1929), profesora geologii na Uniwersytecie Michigan, w uznaniu jego wkładu w dziedzinie geologii złóż i mikroskopii kruszców. Miejscem typowym jest kopalnia manganu Bald Knob w Karolinie Południowej, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w postaci niewielkich kryształów, kellyit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous to Pearly
Rysa
Pale yellow
Gęstość
3.05
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami ułatwiającymi identyfikację kellyitu są jego charakterystyczna jasnożółta barwa, niska twardość, doskonała łupliwość oraz występowanie w postaci drobnych, heksagonalnych płytek. Kluczowym wskaźnikiem jest jego środowisko występowania - przeobrażone złoża bogate w mangan. ## Odróżnianie od podobnych Kellyit może być mylony z jasno окрашенными mikami (np. muskowitem) lub innymi minerałami blaszkowymi. Miki są jednak zazwyczaj bardziej sprężyste. Od talku odróżnia go nieco wyższa twardość i heksagonalna forma kryształów. Pewna identyfikacja najczęściej wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza chemiczna (w celu potwierdzenia obecności manganu jako dominującego składnika) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). Kontekst geologiczny jest niezwykle pomocny w odróżnieniu go od podobnych minerałów. ## Formy kryształów Kellyit tworzy najczęściej mikroskopijne, sześcioboczne, płytkowe kryształy. Zazwyczaj występują one w postaci łuseczkowatych lub blaszkowatych skupień i agregatów. Mogą być również rozproszone w skale macierzystej w formie pojedynczych ziaren.

Środowisko występowania

## Geneza Kellyit powstaje w warunkach metamorfizmu niskiego stopnia w złożach osadowych lub hydrotermalnych bogatych w mangan. Jest minerałem wtórnym, tworzącym się w żyłach i szczelinach przecinających rudy manganu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami manganu. W lokalizacji typowej (Bald Knob, USA) znaleziono go w towarzystwie alleghanyitu, galaksytu, jakobsytu, manganhumitu i sonolitu. W innych lokalizacjach jego minerałami towarzyszącymi bywają tefroit, bementyt, kariopilit i rodochrozyt. ## Lokalizacje Najważniejsze udokumentowane stanowiska kellyitu na świecie są nieliczne. Obejmują one kopalnię Bald Knob w Karolinie Południowej (USA), kopalnie Tanohata i Mochi-no-ki w prefekturze Iwate (Japonia), kopalnię Valgraveglia w Ligurii (Włochy) oraz kopalnię Molberget w Värmland (Szwecja).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kellyitu ocenia się przede wszystkim na podstawie widoczności i wykształcenia kryształów. Ze względu na ich niewielkie rozmiary, każdy okaz z wyraźnymi, nawet małymi, heksagonalnymi zarysami kryształów jest uważany za wartościowy. Wysoko cenione są bogate skupienia minerału na matrycy skalnej, zwłaszcza gdy tworzą atrakcyjny kontrast z innymi współwystępującymi minerałami, na przykład różowym rodochrozytem. ## Popularne stanowiska Za źródło najlepszych, najlepiej wykształconych kryształów kellyitu uważa się japońskie kopalnie, takie jak Tanohata. Okazy stamtąd są szczególnie poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych. Egzemplarze z lokalizacji typowej w USA mają głównie znaczenie historyczne.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kellyitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością ze względu na jego niską twardość i doskonałą łupliwość. Do usuwania kurzu najlepiej używać miękkiego pędzelka. W razie potrzeby można przemyć okaz w wodzie destylowanej, używając bardzo delikatnego pędzelka, a następnie natychmiast go osuszyć. Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest bardzo kruchy i podatny na uszkodzenia mechaniczne, takie jak uderzenia, zarysowania czy nacisk, które mogą powodować rozwarstwianie się blaszek. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi silnymi chemikaliami. Jest stabilny w normalnych warunkach oświetleniowych i temperaturowych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, z dala od twardszych minerałów, aby zapobiec zarysowaniom. Najlepiej eksponować go w zamkniętych gablotach, chroniąc przed kurzem i przypadkowym uszkodzeniem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej