Keiviite-(Yb)

Wzór chemiczny: Yb<sup>3+</sup><sub>2</sub>Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>

Keiviit-(Yb) to bardzo rzadki krzemian iterbu, tworzący mikroskopijne, bezbarwne do białych kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Keiviit-(Yb) jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy sorokrzemianów, chemicznie klasyfikowanym jako dwukrzemian iterbu. Występuje w postaci bardzo małych, pryzmatycznych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste agregaty lub występuje jako pojedyncze, izolowane kryształy. Jest bezbarwny do białego, czasami z różowawym lub żółtawym odcieniem. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jest minerałem interesującym głównie dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów i naukowców. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością w zakresie 4-5 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość jest stosunkowo wysoka i wynosi około 6,16 g/cm³, co jest typowe dla minerałów bogatych w pierwiastki ziem rzadkich, takie jak iterb. ## Barwy i odmiany Keiviit-(Yb) jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Niektóre okazy mogą wykazywać bladoróżowy lub bladożółty odcień. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do miejsca jego odkrycia - masywu Keivy na Półwyspie Kolskim w Rosji. Człon "- (Yb)" w nazwie wskazuje na dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego składzie, którym jest iterb. Minerał został opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1986 roku. Jego odkrywcami byli rosyjscy mineralodzy A.V. Voloshin, Ya.A. Pakhomovsky i F.N. Tyusheva.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
6.16
Łupliwość
Dobra na {110}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja keiviitu-(Yb) w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego rozmiar i rzadkość. Wymaga zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/EDX) do potwierdzenia składu chemicznego (dominacji iterbu) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do analizy struktury krystalicznej. Wizualnie można go podejrzewać w postaci drobnych, bezbarwnych, pryzmatycznych kryształów o szklistym połysku w pegmatytach amazonitowych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi bezbarwnymi minerałami akcesorycznymi występującymi w pegmatytach, takimi jak kwarc, albit, fenakit czy topaz. Odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. Keiviit-(Yb) wyróżnia się bardzo wysoką gęstością w porównaniu do większości podobnych wizualnie minerałów krzemianowych. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często zakończone spiczastymi piramidami. Kryształy są zwykle zbliźniaczone, co nadaje im charakterystyczny wygląd. Występują jako pojedyncze kryształy lub tworzą niewielkie, promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Keiviit-(Yb) jest minerałem pochodzenia pegmatytowego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w granitowych pegmatytach alkalicznych, szczególnie w ich strefach bogatych w amazonit (zieloną odmianę mikroklinu). Jego krystalizacja jest związana z wysoką koncentracją pierwiastków ziem rzadkich, zwłaszcza ciężkich lantanowców jak iterb. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla pegmatytów z pierwiastkami ziem rzadkich. Najczęściej towarzyszą mu albit, kwarc, mikroklin (szczególnie amazonit), fluoryt, bastnäzyt, ksenotym, fergusonit i inne minerały z grupy keiviitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania (localitas typica) keiviitu-(Yb) jest masyw Zachodnie Keivy na Półwyspie Kolskim w obwodzie murmańskim w Rosji. Jest to główna i praktycznie jedyna lokalizacja, z której pochodzą dobrze udokumentowane okazy tego minerału.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów keiviitu-(Yb) ocenia się przede wszystkim na podstawie wielkości i wykształcenia kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, ostro zakończonymi kryształami pryzmatycznymi, tworzącymi estetyczne, promieniste grupy. Ważna jest również asocjacja z kontrastującym minerałem podłoża, na przykład intensywnie zielonym amazonitem, co podnosi walory wizualne okazu. Czystość i przezroczystość kryształów również wpływają na ich wartość, chociaż większość okazów jest bardzo mała. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest masyw Keivy na Półwyspie Kolskim w Rosji. Okazy z tej lokalizacji są uważane za klasyczne dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy keiviitu-(Yb) są zazwyczaj mikroskopijne i osadzone w skale macierzystej. Czyszczenie nie jest zalecane, aby nie uszkodzić delikatnych kryształów. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich kwasów i silnych zasad, które mogą reagować z minerałem. Ze względu na jego kruchość, należy chronić go przed uderzeniami, wibracjami i ultradźwiękami. Nie ma specyficznych zaleceń dotyczących światła czy temperatury, ale standardowa ochrona przed ekstremalnymi warunkami jest wskazana. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest pozostawienie minerału w oryginalnej skale macierzystej i umieszczenie go w zamykanym pudełku typu "micromount", które chroni przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej