Keiviite-(Y)

Wzór chemiczny: Y<sub>2</sub>Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>

Keiviit-(Y) to rzadki krzemian itru, tworzący bezbarwne lub białe, drobne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Keiviit-(Y) jest minerałem należącym do grupy krzemianów, a konkretnie sorokrzemianem itru. Występuje w postaci bardzo małych, pryzmatycznych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste agregaty lub występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształy. Jest bezbarwny do białego, czasami z żółtawym lub różowawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 4-5 w skali Mohsa i gęstością około 4.47 g/cm³. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Keiviit-(Y) jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Niektóre okazy mogą mieć bladożółty lub różowawy odcień. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa "keiviit" nawiązuje do miejsca jego odkrycia - masywu Keivy na Półwyspie Kolskim w Rosji. Przyrostek "-(Y)" w nazwie wskazuje na dominujący w jego składzie pierwiastek ziem rzadkich, którym jest itr (Yttrium). Minerał został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek mineralny w 1986 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, keiviit-(Y) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania specjalistycznych kolekcjonerów minerałów ziem rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
4.47
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja keiviitu-(Y) w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego niewielkie rozmiary i podobieństwo do innych minerałów, takich jak kwarc czy skalenie. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi krzemianami itru, takimi jak thortveitit, z którym często współwystępuje. Thortveitit krystalizuje w układzie jednoskośnym i ma inne właściwości optyczne. Od kwarcu i skaleni odróżnia go znacznie wyższa gęstość. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne lub spłaszczone, tabliczkowe kryształy. Często występują w postaci promienistych lub przypadkowo zorientowanych agregatów na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Keiviit-(Y) powstaje w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów alkalicznych, bogatych w pierwiastki ziem rzadkich. Tworzy się w pustkach i szczelinach tych skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami ziem rzadkich. Najczęściej towarzyszą mu albit, mikroklin, kwarc, egiryn, fluoryt, thortveitit, gadolinit-(Y) oraz ksenotym-(Y). ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowisko, będące jednocześnie miejscem typowym, to masyw Keivy na Półwyspie Kolskim w Rosji. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, w tym z pegmatytów w Norwegii (np. w regionie Tysfjord).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i przezroczystymi kryształami, tworzącymi estetyczne grupy na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na małe rozmiary, kluczowa jest jakość mikroskopowa kryształów. Wielkość i bogactwo agregatu znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej - masywu Keivy w Rosji. Są one uważane za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mały rozmiar i kruchość kryształów, należy unikać kontaktu z wodą i szczoteczkami, które mogłyby je uszkodzić lub wypłukać z matrycy skalnej. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, środków chemicznych oraz gwałtownych zmian temperatury. Minerał jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie jest wrażliwy na światło.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej