Kawazulite

Wzór chemiczny: Bi<sup>3+</sup><sub>2</sub>Te<sup>2-</sup><sub>2</sub>Se<sup>2-</sup>

Kawazulit to rzadki seleno-tellurek bizmutu, tworzący drobne, płytkowe kryształy o metalicznym połysku, znajdowany w żyłach hydrotermalnych.

## Charakterystyka Kawazulit jest minerałem z gromady siarczków, a dokładniej seleno-tellurkiem bizmutu. Występuje niezwykle rzadko, tworząc bardzo małe, cienkie, płytkowe lub blaszkowate kryształy, często o heksagonalnym zarysie. Jego rozmiary rzadko przekraczają 1 mm. Zazwyczaj występuje w formie wrostków w innych minerałach lub tworzy drobne agregaty. Posiada metaliczny połysk i jest nieprzezroczysty. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 1.5, co czyni go bardzo miękkim. Jest ciężki, z gęstością obliczoną na 8.03 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co jest typowe dla jego warstwowej struktury krystalicznej. Połysk jest silnie metaliczny, a rysa ma kolor czarny. ## Barwy i odmiany Kawazulit ma barwę od cynowobiałej do srebrzystobiałej, czasami z lekkim różowawym odcieniem. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia – kopalni Kawazu w prefekturze Shizuoka w Japonii. Został opisany i zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1970 roku. Jego odkrywcami byli A. Kato i M. Yoshimura. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, kawazulit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
1.5
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
8.03
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kawazulitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego mikroskopijne rozmiary i podobieństwo do innych tellurków i siarczków bizmutu. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) w mikroskopie elektronowym lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wyróżnia go srebrzystobiała barwa, silny metaliczny połysk i płytkowy pokrój. ## Odróżnianie od podobnych Kawazulit jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych tellurków bizmutu, takich jak tellurobizmutyt, tetradymit czy pilsenit. Wszystkie te minerały mają podobną barwę, połysk i pokrój. Kluczowe dla odróżnienia jest stwierdzenie obecności selenu w składzie chemicznym, co jest możliwe tylko przy użyciu specjalistycznej aparatury. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, płytkowe lub blaszkowate kryształy, często o sześciobocznym (heksagonalnym) zarysie. Kryształy te rzadko występują pojedynczo, częściej tworzą niewielkie skupienia lub wrostki w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Kawazulit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w żyłach kwarcowo-kalcytowych, które przecinają andezyty propylitowe. Tworzy się w warunkach relatywnie niskich i średnich temperatur w wyniku krystalizacji z roztworów bogatych w bizmut, tellur i selen. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi tellurkami i siarczkami. W lokalizacji typowej (kopalnia Kawazu) znaleziono go w towarzystwie tellurobizmutytu, bizmutu rodzimego, pirytu, chalkopirytu, sfalerytu, galeny, kwarcu i kalcytu. W innych lokalizacjach towarzyszą mu również tetradymit, hessyt i złoto rodzime. ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska występowania kawazulitu na świecie to: - **Japonia** - kopalnia Kawazu, Rendaiji, prefektura Shizuoka (miejsce odkrycia). - **Czechy** - Zlatá Hora w Jesionikach. - **Słowacja** - żyła Teresa w kopalni złota w Hodrušy-Hámre. - **USA** - kopalnia Good Hope, Vulcan, Hrabstwo Gunnison, Kolorado. - **Chiny** - złoże złota Axi, region Xinjiang.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu kawazulitu jest determinowana przede wszystkim przez wielkość i stopień wykształcenia jego kryształów, co jest rzadkością. Najbardziej cenione są okazy, na których widoczne są wyraźne, choćby mikroskopijne, płytki o heksagonalnym zarysie. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami, która podnosi wartość naukową i kolekcjonerską okazu. Czystość i brak uszkodzeń są kluczowe, ale trudne do oceny bez powiększenia. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej, czyli kopalni Kawazu w Japonii, mają największą wartość historyczną i są najbardziej pożądane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich lub systematycznych. Okazy z innych potwierdzonych lokalizacji, jak Czechy czy Słowacja, również są cenione.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kawazulitu są niezwykle delikatne i zazwyczaj mikroskopijnej wielkości. Nie powinny być czyszczone mechanicznie. Jeśli czyszczenie jest absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Jako minerał bardzo miękki (1.5 w skali Mohsa), jest podatny na zarysowania praktycznie każdym innym przedmiotem. Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz nagłych zmian temperatury. Nie należy go poddawać czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy kawazulitu, ze względu na ich mały rozmiar i kruchość, powinny być przechowywane w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie jest znana jego wrażliwość na światło.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej